Hartstent-operatie is een interventioneel ingreep voor het opnieuw openen van verstopte of vernauwde hartvaten. Bij deze procedure wordt een dun metalen rooster (stent) in het vat geplaatst en wordt steun geboden aan de vatwand. Zodoende wordt de bloeddoorstroming naar de hartspier hersteld.
De stent-applicatie wordt meestal via de angiografie-methode uitgevoerd en vereist geen open chirurgie. Deze ingreep onder lokale anesthesie is zowel veilig als een snelle resultaten opleverende methode.
✓Wat is een stent?
Stent; een buisvormig frame dat wordt gebruikt bij de behandeling van hartvatverstopping. Het is gemaakt van metalen zoals chroom, kobalt en platina. Na angiografie (coronaire angiografie) kan uw arts u aanbevelen een stent te plaatsen. De meest voorkomende reden voor deze aanbeveling is dat tijdens de angiografie een vernauwing of verstopping in uw hartbloedvaten is vastgesteld. Door de stentprocedure blijft het bloedvat open. In de meeste gevallen is de reden voor het uitvoeren van angiografie dat patiënten last hebben van borstpijn. Wanneer de vernauwing wordt geopend, verdwijnt de borstpijn ook. Borstpijn kan relatief lange tijd aanwezig zijn of plotseling beginnen. Daarom wordt de stent bij sommige mensen op geplande wijze, dus onder niet-noodsituaties, geplaatst, terwijl dit bij andere mensen gebeurt onder noodsituaties zoals een hartaanval.
✓Welke onderzoeken worden uitgevoerd voor de stentprocedure?
Voor de ingreep wordt een ECG gemaakt. Bloedonderzoeken worden ook uitgevoerd voor bloedingsrisico, nierfunctie en aanwezigheid van infectie.
✓Hoe lang duurt de stentprocedure?
Over het algemeen 40-60 minuten. Dit kan echter variëren afhankelijk van de kenmerken van het bloedvat en hoeveel vaten een stent krijgen. Een procedure op een glad vat kan in 30 minuten worden voltooid, terwijl dit in een complex geval 3-4 uur kan duren.
✓Wordt de patiënt in slaap gebracht wanneer een stent wordt geplaatst?
Alleen het insteekgebied van het bloedvat wordt verdoofd zodat u geen pijn voelt. U blijft tijdens de procedure wakker. Maar kalmerende medicijnen kunnen worden gegeven om uw spanning weg te nemen. Deze kunnen u in een licht slaap brengen; dit is normaal.
✓Wat zijn de risico's van de stentprocedure?
Net als bij elke ingreep zijn er ook bepaalde risico's bij de stentprocedure. Elk ernstige complicatie treedt op bij 2 van elke 1000 personen. Het risico varieert eigenlijk van persoon tot persoon. Bijvoorbeeld, spoedeisende ingrepen tijdens een hartaanval of ingrepen bij patiënten met een ander ernstig medisch probleem zijn riskanter, zelfs als deze worden uitgevoerd door de meest ervaren artsen.
✓Mogelijke complicaties
Schade aan het been- of polsvat: Er kan ernstige bloeding of verstoppping ontstaan in het been- (lies) of polsvat. Daarom kan bloedtransfusie of spoedoperatie aan het bloedvat zelden nodig zijn.
Hartritmefouten: Kortstondige ritmefouten die spontaan voorbijgaan, worden vaak gezien tijdens de procedure, maar hebben geen belang. Zelden kunnen ernstige situaties ontstaan die het bewustzijn verstoren en medicatie of elektrische schok vereisen.
Nierfalen: De contrastmiddel, een kleurstof die ons in staat stelt om beelden te verkrijgen in de procedure, beschadigt de nieren bij 5 van elke 100 patiënten. Het risico is nog hoger bij degenen die al nierproblemen hebben. Bijvoorbeeld, in gevallen van ernstig nierfalen is het risico vijf keer hoger. Zelfs als nierbeschadiging optreedt, geneest dit meestal volledig met vloeistoftoediening via het bloedvat. Soms kan tijdelijke dialyse nodig zijn. De noodzaak voor permanente dialyse is echter uiterst zeldzaam.
Allergie: Allergie door contrastmiddel is zeldzaam. Jeukende uitslag op de huid kan ontstaan; dit is een voorbijgaande aandoening. Zeer zelden kunnen allergische reacties ernstig genoeg zijn om de ademhaling te belemmeren. Voor dergelijke noodsituaties zijn alle benodigde apparaten aanwezig in de angiografiekamer.
Hartaanval: Als de hartbloedvaten van de patiënt zeer nauw zijn, kan de katheter deze vaten beschadigen. Dit kan leiden tot verstopping van de hartbloedvaten, dus een hartaanval veroorzaken. In dit geval moet onmiddellijk een stent worden geplaatst om het vat open te maken. Zeer zelden kan spoedoperatie aan het hart (bypass) nodig zijn.
Hartvatscheuring (dissectie) of doorsteking (ruptuur): Deze problemen ontstaan zelden. In de meeste gevallen wordt het probleem opgelost door spoedmaatregelen die tijdens de procedure worden genomen. Zeer zelden kan spoedoperatie aan het hart (bypass) nodig zijn.
Beroerte: Kleine vetten of bloedstolsels die losraken door het aanraken van de katheter in fragiele gebieden van de vaten die ons naar het hart brengen, kunnen zelden naar hersenvattten gaan. Dit kan leiden tot tijdelijke of permanente beroerte.
✓Wanneer wordt de patiënt ontslagen na de stentprocedure?
Na afloop van de stentprocedure wordt u op grond van de moeilijkheidsgraad van de procedure opgenomen op de coronaire intensive care of rechtstreeks op een verpleegafdeling. Vaak wordt u gevraagd één nacht in het ziekenhuis te blijven. Soms kunnen we overwegen u 's avonds op de dag van de procedure te ontslaan, soms een paar dagen later. We stellen dit in op basis van de complexiteit van de procedure en uw klinische situatie.
Wanneer kunt u fysieke activiteiten starten na het plaatsen van een stent?
In de eerste week moet u zwaar tillen vermijden. Het moment waarop u kunt gaan autorijden, vliegen, naar het werk gaan en seksueel contact kunt hebben, verschilt per patiënt; u kunt uw arts vragen wanneer u deze activiteiten kunt hervatten. Voor de meeste mensen is dit een week.
Wat is het verschil tussen een stent en een ballon?
Zowel een ballon als een stent zijn materialen die worden gebruikt om bloedvaten open te maken. Na het gebruik van een ballon is de kans groot dat het bloedvat opnieuw dichtgaat. Om dit te voorkomen, wordt doorgaans een stent in het bloedvat geplaatst, die als steun dient. In de meeste gevallen wordt de ballon gebruikt om het vernauwde gedeelte van het bloedvat voldoende uit te zetten zodat de stent kan passeren en om de openingsmogelijkheden van het bloedvat in te schatten, voordat de stent wordt geplaatst. Bovendien wordt de ballon in de stent in de laatste fase vaak opgeblazen zodat de stent goed tegen de vaatwand aansluit en correct kan openen.
Wat is het verschil tussen een stent en een angiografie?
Angiografie biedt geen verbetering voor de patiënt. Dit komt omdat er geen ingreep aan het bloedvat wordt uitgevoerd; het bloedvat wordt alleen afgebeeld. Een stent is het apparaat dat wordt gebruikt om het bloedvat open te maken wanneer bij angiografie een vernauwing van het bloedvat wordt geconstateerd. Met andere woorden: angiografie is een diagnostische methode, terwijl het plaatsen van een stent een behandelingsmethode is.
Wat is de kans op succes van een stentprocedure?
Over het algemeen is het succespercentage hoger dan 90%. De kans op succes van de procedure neemt af in de volgende situaties: de patiënt is erg oud, de afsluiting bestaat al lang (CTO), het bloedvat heeft een kalkachtige of kronkelige structuur, chronische nierinsufficiëntie en onvoldoende interventietechniek (weinig ervaring van de arts)… Kort gezegd verschilt het succespercentage per patiënt.
Verslechtert de toestand van een patiënt als het stentplaatsingsprocedure mislukt?
In geval van mislukking blijft uw bloedvatstructuur over het algemeen in dezelfde toestand. Daarom worden uw klachten niet erger dan aanvankelijk.
Hoeveel stents kunnen maximaal in het hart worden geplaatst?
Veel mensen denken dat er een bepaald maximum aantal stents in het hart kan worden geplaatst. Bijvoorbeeld: "meer dan 5 stents worden niet in het hart geplaatst". Dit is een fout idee. Ja, veel stents plaatsen betekent dat de risico's van elke stent toenemen. Een cardioloog die de huidige wetenschappelijke gegevens volgt, zou de problemen moeten proberen op te lossen met het minimaal aantal stents dat nodig is.
Wat is een medicijnafgivende stent?
Een medicijnafgivende stent (DES: Drug-Eluting Stent) zijn stents die medicijnen in hun metalen onderdelen bevatten. Deze medicijnen controleren de vermenigvuldiging van vaatwandcellen die met de stent in contact komen, waardoor overmatige weefselgroei wordt voorkomen. Op deze manier neemt de frequentie van vernauwing in de stent (ISR: In-stent stenosis) af. Echter, de reden voor stenose in de stent is niet alleen of de stent medicijnen bevat of niet. De genetische aanleg van de patiënt en technische ontoereikendheid bij de plaatsing van de stent kunnen hier ook debet aan zijn.
Voorkomt een stent een hartaanval?
We weten nu duidelijk dat een stentprocedure, wanneer toegepast in noodsituaties zoals een hartaanval, levensreddend is. Echter, in de meeste gevallen wordt de stentprocedure toegepast na onderzoek van chronische klachten, niet voor nood, maar voor borrelende symptomen zoals borstpijn en kortademigheid die de patiënt lastig vallen. In deze situaties is de primaire functie van de stent het verlichten van deze symptomen. Het vermogen van een stent om een hartaanval te voorkomen is eigenlijk in de meeste gevallen gelijk aan medicijngebruik. Een uitzondering hierop zijn vernauwingen in het begin van grote slagaders (bijvoorbeeld vernauwing in de slagader die LMCA wordt genoemd). Het plaatsen van een stent op deze locaties is effectiever in het voorkomen van hartaanvallen in vergelijking met alleen medicijngebruik.
Wat is de levensduur van een stent? Kan een stent dichtslibben?
Na een technisch succesvolle stentprocedure kan de patiënt door regelmatig medicijngebruik, controle van risicofactoren zoals hoge bloeddruk en diabetes, en het volgen van een gezonde levensstijl de kans op vernauwing of afsluiting van de stent aanzienlijk verkleinen. In complexe gevallen is er meestal op meer plaatsen een probleem, dus zijn meer stents nodig.
Hoeveel jaar leeft een patiënt met een stent?
Stents hebben geen bepaalde levensduur. Het is niet precies bekend hoeveel jaar een patiënt met een stent zal leven. Alleen kunnen geschatte percentages worden gegeven op basis van statistieken van eerdere patiënten met dezelfde kenmerken. De belangrijkste factoren die deze statistiek negatief beïnvloeden, zijn: technische ontoereikendheid in de stentprocedure, oude leeftijd van de patiënt, hartinsufficientie, hartklephziekte, aanwezigheid van ernstige ziekten in andere organen, hypertensie, diabetes, hoog cholesterol, roken, niet-naleving van medicijngebruik en gebrek aan sociale ondersteuning.
Stent of bypass?
Hartchirurgen en interventiecardiologen zijn twee verschillende groepen artsen die vasculaire problemen behandelen. Hartchirurgen lossen vasculaire problemen operatief op (bypass), terwijl interventiecardiologen dezelfde problemen niet-operatief (complexe stentprocedures) oplossen.
