Hartstent-operatie is een interventioneel ingreep voor het opnieuw openen van verstopte of vernauwde hartvaten. Bij deze procedure wordt een dun metalen rooster (stent) in het vat geplaatst en wordt steun geboden aan de vatwand. Zodoende wordt de bloeddoorstroming naar de hartspier hersteld.
De stent-applicatie wordt meestal via de angiografie-methode uitgevoerd en vereist geen open chirurgie. Deze ingreep onder lokale anesthesie is zowel veilig als een snelle resultaten opleverende methode.
✓Wat is een stent?
Stent; een buisvormig frame dat wordt gebruikt bij de behandeling van hartvatverstopping. Het is gemaakt van metalen zoals chroom, kobalt en platina. Na angiografie (coronaire angiografie) kan uw arts u aanbevelen een stent te plaatsen. De meest voorkomende reden voor deze aanbeveling is dat tijdens de angiografie een vernauwing of verstopping in uw hartbloedvaten is vastgesteld. Door de stentprocedure blijft het bloedvat open. In de meeste gevallen is de reden voor het uitvoeren van angiografie dat patiënten last hebben van borstpijn. Wanneer de vernauwing wordt geopend, verdwijnt de borstpijn ook. Borstpijn kan relatief lange tijd aanwezig zijn of plotseling beginnen. Daarom wordt de stent bij sommige mensen op geplande wijze, dus onder niet-noodsituaties, geplaatst, terwijl dit bij andere mensen gebeurt onder noodsituaties zoals een hartaanval.
✓Welke onderzoeken worden uitgevoerd voor de stentprocedure?
Voor de ingreep wordt een ECG gemaakt. Bloedonderzoeken worden ook uitgevoerd voor bloedingsrisico, nierfunctie en aanwezigheid van infectie.
✓Hoe lang duurt de stentprocedure?
Over het algemeen 40-60 minuten. Dit kan echter variëren afhankelijk van de kenmerken van het bloedvat en hoeveel vaten een stent krijgen. Een procedure op een glad vat kan in 30 minuten worden voltooid, terwijl dit in een complex geval 3-4 uur kan duren.
✓Wordt de patiënt in slaap gebracht wanneer een stent wordt geplaatst?
Alleen het insteekgebied van het bloedvat wordt verdoofd zodat u geen pijn voelt. U blijft tijdens de procedure wakker. Maar kalmerende medicijnen kunnen worden gegeven om uw spanning weg te nemen. Deze kunnen u in een licht slaap brengen; dit is normaal.
✓Wat zijn de risico's van de stentprocedure?
Net als bij elke ingreep zijn er ook bepaalde risico's bij de stentprocedure. Elk ernstige complicatie treedt op bij 2 van elke 1000 personen. Het risico varieert eigenlijk van persoon tot persoon. Bijvoorbeeld, spoedeisende ingrepen tijdens een hartaanval of ingrepen bij patiënten met een ander ernstig medisch probleem zijn riskanter, zelfs als deze worden uitgevoerd door de meest ervaren artsen.
✓Mogelijke complicaties
Schade aan het been- of polsvat: Er kan ernstige bloeding of verstoppping ontstaan in het been- (lies) of polsvat. Daarom kan bloedtransfusie of spoedoperatie aan het bloedvat zelden nodig zijn.
Hartritmefouten: Kortstondige ritmefouten die spontaan voorbijgaan, worden vaak gezien tijdens de procedure, maar hebben geen belang. Zelden kunnen ernstige situaties ontstaan die het bewustzijn verstoren en medicatie of elektrische schok vereisen.
Nierfalen: De contrastmiddel, een kleurstof die ons in staat stelt om beelden te verkrijgen in de procedure, beschadigt de nieren bij 5 van elke 100 patiënten. Het risico is nog hoger bij degenen die al nierproblemen hebben. Bijvoorbeeld, in gevallen van ernstig nierfalen is het risico vijf keer hoger. Zelfs als nierbeschadiging optreedt, geneest dit meestal volledig met vloeistoftoediening via het bloedvat. Soms kan tijdelijke dialyse nodig zijn. De noodzaak voor permanente dialyse is echter uiterst zeldzaam.
Allergie: Allergie door contrastmiddel is zeldzaam. Jeukende uitslag op de huid kan ontstaan; dit is een voorbijgaande aandoening. Zeer zelden kunnen allergische reacties ernstig genoeg zijn om de ademhaling te belemmeren. Voor dergelijke noodsituaties zijn alle benodigde apparaten aanwezig in de angiografiekamer.
Hartaanval: Als de hartbloedvaten van de patiënt zeer nauw zijn, kan de katheter deze vaten beschadigen. Dit kan leiden tot verstopping van de hartbloedvaten, dus een hartaanval veroorzaken. In dit geval moet onmiddellijk een stent worden geplaatst om het vat open te maken. Zeer zelden kan spoedoperatie aan het hart (bypass) nodig zijn.
Hartvatscheuring (dissectie) of doorsteking (ruptuur): Deze problemen ontstaan zelden. In de meeste gevallen wordt het probleem opgelost door spoedmaatregelen die tijdens de procedure worden genomen. Zeer zelden kan spoedoperatie aan het hart (bypass) nodig zijn.
Beroerte: Kleine vetten of bloedstolsels die losraken door het aanraken van de katheter in fragiele gebieden van de vaten die ons naar het hart brengen, kunnen zelden naar hersenvattten gaan. Dit kan leiden tot tijdelijke of permanente beroerte.
✓Wanneer wordt de patiënt ontslagen na de stentprocedure?
Na afloop van de stentprocedure wordt u op grond van de moeilijkheidsgraad van de procedure opgenomen op de coronaire intensive care of rechtstreeks op een verpleegafdeling. Vaak wordt u gevraagd één nacht in het ziekenhuis te blijven. Soms kunnen we overwegen u 's avonds op de dag van de procedure te ontslaan, soms een paar dagen later. We stellen dit in op basis van de complexiteit van de procedure en uw klinische situatie.
Wanneer kan ik fysieke activiteiten beginnen na het plaatsen van een stent?
In de eerste week moet u zware spieren vermijden. Het moment waarop u mag gaan autorijden, vliegen, werken en seksuele activiteiten hervatten, verschilt per patiënt; u kunt uw dokter vragen wanneer u deze activiteiten kunt hervatten. Voor de meeste mensen is dit ongeveer 1 week.
Wat is het verschil tussen een stent en een ballon?
Zowel de ballon als de stent zijn materialen die worden gebruikt om bloedvaten open te maken. Na het gebruik van een ballon is de kans groot dat het vat zich opnieuw sluit. Om dit te voorkomen, wordt meestal een stent (als steun) in het vat geplaatst. In de meeste gevallen wordt de ballon gebruikt voordat de stent wordt geplaatst, om het vernauwde gedeelte van het vat zoveel uit te zetten dat de stent erdoorheen kan en om de openingsgraad van het vat te bepalen. Bovendien wordt de ballon vaak in de laatste fase binnen de stent opgeblazen, zodat de stent goed tegen de vatwand aansluit en goed opengaat.
Wat is het verschil tussen een stent en een angiografie?
Met angiografie wordt geen genezing bereikt bij de patiënt. Dit komt omdat er geen ingreep op het vat wordt uitgevoerd; het vat wordt alleen gevisualiseerd. Een stent is het apparaat dat wordt gebruikt om het vat open te maken als tijdens een angiografie een vernauwing wordt gedetecteerd. Met andere woorden, angiografie is een diagnostische methode, terwijl het plaatsen van een stent een behandelingsmethode is.
Hoe groot is de kans dat de stentprocedure succesvol is?
In het algemeen bedraagt het succespercentage meer dan 90%. De kans op succes van de procedure neemt af in de volgende situaties: zeer oude patiënten, zeer langdurige afsluiting (CTO), kalkachtige of kronkelige vaatstructuur, chronische nierinsufficiëntie en onvoldoende interventietechniek (gebrek aan ervaring van de arts)… Samengevat: het succespercentage verschilt per patiënt.
Wordt een patiënt ernstiger ziek als de stentprocedure mislukt?
In geval van mislukking blijft uw vaatstructuur meestal onveranderd. Daarom zullen uw klachten niet erger worden dan voorheen.
Hoeveel stents kunnen maximaal in het hart worden geplaatst?
Veel mensen denken dat er slechts een bepaald aantal stents in het hart kan worden geplaatst. Bijvoorbeeld: "Er worden niet meer dan 5 stents in het hart geplaatst". Dit is een onjuiste gedachte. Inderdaad, het plaatsen van veel stents betekent dat de risico's van elke stent toenemen. Een cardioloog die de huidige wetenschappelijke gegevens volgt, moet proberen problemen op te lossen met het minimaal aantal benodigde stents.
Wat is een medicijnafgevende stent?
Een medicijnafgevende stent (DES: Drug-Eluting Stent) zijn stents met medicijn in de metalen onderdelen. Deze medicijnen controleren de vermenigvuldiging van vaatcellen in de vatwand waar de stent mee in contact komt en voorkomen buitensporige weefselgroei. Dit vermindert de frequentie van vernauwing in de stent (ISR: In-stent stenosis). Echter, de oorzaak van vernauwing in de stent is niet alleen of de stent medicijn bevat. De genetische aanleg van de patiënt en technische gebreken bij het plaatsen van de stent kunnen hier ook toe bijdragen.
Voorkomt een stent een hartaanval?
We weten nu duidelijk dat stentprocedures levens redden wanneer ze worden toegepast in noodsituaties zoals een hartaanval. Een stentprocedure wordt echter meestal uitgevoerd naar aanleiding van onderzoek naar chronische klachten die de patiënt niet-urgent lastig vallen, zoals borstpijn en benauwdheid. In deze gevallen is het belangrijkste doel van de stent het verhelpen van de klachten. Het vermogen van een stent om hartaanvallen te voorkomen is, vergeleken met alleen medicijngebruik, in de meeste gevallen eigenlijk vergelijkbaar. De uitzondering hierop zijn vernauwingen aan het begin van grote hoofdvaten (bijvoorbeeld vernauwing in het vat genaamd LMCA). Het plaatsen van een stent op deze plaatsen is effectiever in het voorkomen van hartaanvallen in vergelijking met alleen medicijngebruik.
Hoe lang gaat een stent mee? Wordt een stent verstopt?
Na een technisch succesvolle stentprocedure kan de patiënt door regelmatig medicijn in te nemen, risicofactoren zoals hoge bloeddruk en diabetes onder controle te houden en een gezonde levensstijl toe te passen, de kans op vernauwing of verstopping van de stent aanzienlijk verminderen. In complexe gevallen zijn er meestal problemen op meer plaatsen, en daarom zijn meer stents nodig.
Hoe lang leeft een patiënt met een stent?
Stents hebben geen bepaalde levensduur. Het is niet duidelijk hoeveel jaar een patiënt aan wie een stent wordt geplaatst zal leven. Alleen op basis van statistieken van eerdere patiënten met dezelfde kenmerken kunnen geschatte percentages worden gegeven. De belangrijkste factoren die deze statistieken negatief beïnvloeden zijn: technische gebreken in de stentprocedure, oude leeftijd van de patiënt, hartfalen, hartklepsziekte, aanwezigheid van ernstige ziekten in andere organen, hoge bloeddruk, diabetes, hoog cholesterol, roken, non-compliance bij medicijngebruik en gebrek aan sociale steun.
Stent of bypass?
Hartchirurgen en interventiële cardiologen zijn twee verschillende groepen artsen die vaatproblemen behandelen. Hartchirurgen lossen vaatproblemen op via chirurgie (bypass), terwijl interventiële cardiologen dezelfde problemen oplossen met niet-chirurgische methoden (complexe stentprocedures).
