Bypasschirurgie is een chirurgische ingreep die wordt uitgevoerd wanneer de kransslagaders die het hart voeden zijn verstopt of vernauwd. Een gezond bloedvat (transplantaat) dat van elders in het lichaam wordt genomen, wordt vóór en achter het verstopte vat vastgemaakt, waardoor een nieuwe route (brug) voor het bloed ontstaat. Op deze manier wordt de bloedtoevoer naar en voeding van de hartspier hersteld.
✓Wat is Bypass?
Bypass is een chirurgische ingreep die speciaal wordt toegepast voor het verwijderen van blokkades die vooral in bloedvaten ontstaan. Wanneer onvoldoende zuurstofrijk bloed het hartspier bereikt, kunnen borstpijn en hartaanvallen optreden. Deze toestand ontstaat meestal door blokkades in de vaten. Tijdens een bypassoperatie worden gezonde vaten gebruikt uit de benen, borstkas of armen. Op deze manier wordt de hartdoorbloeding hersteld en kunnen hartproblemen worden voorkomen. Na de operatie is het belangrijk dat de patiënt gezond eet, stopt met roken en regelmatig oefeningen doet.
✓Wat is coronaire bypass?
Coronaire bypass is een chirurgische ingreep aan de vaten wanneer vernauwing of blokkade optreedt in de coronaire slagaders die het hart van voeding voorzien. Dit is van groot belang omdat het het risico op hartaanval verhoogt. Bij coronaire bypassoperaties wordt meestal aan drie of meer vaten ingegrepen. De duur van de operatie verschilt afhankelijk van het aantal vaten waarop bypass wordt toegepast en aanvullende ingrepen, maar bedraagt gemiddeld ongeveer 4 uur.
✓Bij welke ziekten wordt bypass toegepast?
Bypass wordt uitgevoerd wanneer uit cardiale onderzoeken blijkt dat het hartprobleem niet adequaat of mogelijk niet kan worden behandeld met methoden zoals medicatie of angioplastie. Bypass kan worden uitgevoerd bij meerdere vaatziekten, ernst vernauwing in de vaten die de linker ventrikel van het hart van voeding voorzien, significante vernauwing in de belangrijkste coronaire slagader die het linkerhart voedt, gevallen waarin ballon- of stentprocedures onvoldoende zijn, en problemen waarbij samen met vernauwing in de hart voedende vaten ander hartprobleem moet worden gecorrigeerd door chirurgie.
✓Hoelang duurt een bypassoperatie?
Een bypassoperatie duurt meestal tussen 3 tot 6 uur. De duur van de bypass kan echter variëren afhankelijk van het aantal geblokkeerde vaten. Daarnaast kan het afhangen van de algemene gezondheidstoestand van de patiënt en chronische aandoeningen.
✓Wat zijn de risico's van bypassoperatie?
Bypassoperatie is een procedure voor het verwijderen van blokkades in de hartvaten. Dit wordt meestal toegepast bij patiënten met coronaire ziekte. Zoals bij elke chirurgische ingreep, heeft bypassoperatie bepaalde risico's. Het kan leiden tot complicaties zoals infectie, bloeding, trombusvorming, hartritmestoornissen en tijdelijke problemen met organfunctie. Bovendien kunnen na bypassoperatie wondgenezing moeilijkheden en op lange termijn veranderingen in hartfunctie optreden.
✓De risico's van bypassoperatie kunnen als volgt worden opgesomd:
✓Infectie
✓Bloeding
✓Trombusvorming
✓Ritmestoornissen
✓Tijdelijke problemen in organen zoals nieren of lever
✓Trage wondgenezing
✓Hoe wordt bypass toegepast?
De klassiekste manier om het hart te bereiken is de methode waarbij het borstbeen (sternum) in het midden wordt geopend. Bij sommige speciale technieken veranderen de lengte en plaats van deze insnijdingen. Sommige klep- en ASD-operaties kunnen met een insnijding van 5-6 cm (raam) worden uitgevoerd. Terwijl de bloedtoevoer van de mammaria interna die uit de borst wordt genomen van de slagader naar de arm komt, worden de uiteinden van andere vrije vaten (radiale slagader en safena vena) aan de aorta genaaid. Op deze manier wordt de bloedstroom die energie en zuurstof naar het hartspier in het gebied met vernauwing of blokkade transporteert, bereikt via een nieuwe vat (bypassgraft).
✓Het aantal bypassvaten dat tijdens de operatie wordt aangelegd, varieert van 1 tot 6. Gewoonlijk wordt bypass op 2-4 vaten toegepast. De vaten die de chirurg tijdens de operatie gebruikt, zijn vaten uit het eigen lichaam van de patiënt die geen leemte achterlaten wanneer zij worden verwijderd. In deze operaties geven we de voorkeur aan de mammaria interna uit de borst, gevolgd door de radiale slagader uit de arm en tot slot de safena vena uit het been. De keuze van de te gebruiken vat kan echter veranderen afhankelijk van de plaats en ernst van de vernauwing in het vaatbed waarop bypass moet worden toegepast. Soms kan de safena vena de beste keuze voor dat doelwit zijn. Bij gevorderde leeftijd, chronische longziekte en zeer zware patiënten kan de mammaria interna soms niet worden gebruikt. De armvat wordt ook niet gebruikt tenzij nodig bij gevorderde leeftijd, patiënten met diabetes die insuline gebruiken en patiënten met chronische nierziekte. De definitieve keuze van de vaten die moeten worden gebruikt, zal tijdens de operatie door de chirurg worden bepaald.
Het volledig herstelproces na bypasschirurgie duurt meestal 6 tot 8 weken. De opnameduur is 7-10 dagen bij open chirurgie en 2-5 dagen bij minimaal invasieve methoden. Thuisrust, genezing van het borstbeen en medicijntrouw zijn de meest kritische fasen in deze periode.
Ziekenhuis en Eerste Dagen
Intensive Care: Duurt meestal 1-2 dagen, waarbij losmaking van de beademingsapparatuur en eerste controles plaatsvinden.
Kamer en Mobilisatie: De patiënt wordt snel uit bed geholpen en begint met lichte wandelingen.
Ontslag: Patiënten met stabiele gezondheidstoestand worden 4 tot 10 dagen na de operatie naar huis ontslagen, afhankelijk van het operatietype.
Aandachtspunten Thuis
Slaaphouding: Voor genezing van het borstbeen moet de eerste 6 weken op de rug worden geslapen.
Wondverzorging: De snijwonden moeten schoon en droog worden gehouden, en symptomen van infectie (roodheid, afscheiding, koorts) moeten worden gecontroleerd.
Ondersteuning: Een borstbeen-ondersteuningsriem en compressiekousen (indien door de arts aanbevolen) moeten regelmatig worden gedragen.
Zware Lasten: Gedurende de eerste 6-8 weken mogen zware voorwerpen niet worden opgetild en mogen de armen niet overbelast worden.
Terugkeer naar Sociaal en Beroepsleven
Wandelingen: Dagelijkse korte wandelingen worden aanbevolen om de conditie te verbeteren.
Werkzaamheden: Terugkeer naar zittend werk is mogelijk na 6-8 weken, naar fysiek zwaar werk ongeveer 3 maanden later.
Seksueel Leven: Na de 6e week kan het normale leven gewoonlijk met goedkeuring van de arts worden hervat.
Wat zijn de kosten voor bypass?
De kosten voor bypass worden bepaald door de methode waarmee de operatie wordt uitgevoerd (klassiek, kleine incisie of robotische chirurgie) en door het ziekenhuis en team waarin de ingreep wordt uitgevoerd.
Voor wie komt coronaire bypass in aanmerking?
Na hartonderzoeken kunnen personen bij wie is vastgesteld dat hun hartprobleem niet adequaat of niet mogelijk kan worden behandeld met medicijnen of stents, in aanmerking komen voor coronaire bypass. Coronaire bypass is een van de veiligste en beste behandelingsmethoden.
Hoe bereid je je voor op een coronaire bypassoperatie?
Zodra alle onderzoeken zijn voltooid en operatie noodzakelijk is, beginnen de bypassvoorbereidingen. De operatiecoördinator zal de naam van de patiënt op de operatieagenda schrijven op basis van de urgentie van de toestand van de patiënt. De meeste patiënten hoeven niet spoedeisend te worden opgenomen voor hartchirurgie. Echter, als een patiënt die op zijn beurt wacht een ongunstige situatie meemaakt, moet deze dit melden aan de cardioloog, chirurg of operatiecoördinator. Soms kan de operatiedatum enkele dagen worden uitgesteld vanwege spoedeisende patiënten en de beschikbaarheid van bedden op de intensive care. De operatiecoördinator zal informatie geven over de ziekenhuisopnamendatum en wat daarvoor moet gebeuren. In het algemeen worden patiënten, behalve in bijzondere omstandigheden, een dag vóór de operatie opgenomen. Hier onderzoeken de cardioloog, hartvaatchirurg en verschillende artsen uit het operatieteam de uitgevoerde onderzoeken en vullen de lacunes van de patiënt aan. Bijvoorbeeld kunnen in enkele bijzondere gevallen consultaties van neurologie, nephrologie (nieren), diabetes en longziekten nodig zijn. Het is erg belangrijk dat tandvleesinfecties of cariës bij de patiënt na de operatie tot een algemene infectie kunnen leiden. Vóór klepoperaties moet altijd en bij coronaire bypassoperaties, indien het operatieteam dit nodig acht, een tandarts de patiënt onderzoeken.
Wordt bypass op een werkend hart uitgevoerd?
Het is toepasbaar, maar deze methode wordt niet bij elke patiënt uitgevoerd. Tijdens bypassoperaties op het werkende hart worden speciale technieken gebruikt en wordt alleen de beweging van het hartgebied waaraan wordt gewerkt verminderd. Gedurende deze tijd pompt het hart bloed naar het lichaam en naar zichzelf en voert het de levenswichtige functies uit. De "open hartoperaties" waarbij de hartlong-pomp wordt gebruikt en het hart tijdelijk wordt stilgelegd en buiten bedrijf wordt gesteld, worden tegenwoordig veilig uitgevoerd en zijn de mogelijke risico's voor patiënten door voorzorgsmaatregelen tot een minimum beperkt. Bij bypassbehandeling op het werkende hart worden risico's zoals verstoorde bewustzijn, gedragsveranderingen, nierfalen, verhoging van leverenzymen, verminderde maag- en darmbewegingen tot minimale niveaus teruggebracht. Bypassbehandeling op het werkende hart levert nuttige en succesvolle resultaten op wanneer toegepast bij patiënten met ernstig verminderde hartcontractiefunctie die de hartlong-pomp niet zouden kunnen verdragen, bij personen die eerder een beroerte of voorbijgaand herseninfarct (mini-beroerte) hebben gehad, bij personen met ernstig nierfalen, bij personen met chronische longziekten, bij patiënten met kanker in behandeling of behandeld kanker, en bij patiënten van 70 jaar en ouder.
Wat zijn de voordelen van coronaire bypass?
Wanneer vernauwingen in de coronaire arteriën een bepaald niveau overschrijden, belemmeren zij de bloedstroom en voorkomt dit dat het hart zijn functie vervult. In dit opzicht elimineert coronaire bypass borstpijn en voorkomt het mogelijke hartaanvallen. Met coronaire bypass worden slechte gewoonten afgeleerd en een gezonder en kwalitatief beter leven is een van de voordelen van de operatie. Een van de voordelen van coronaire bypass is ook dat bestaande vatatherosclerose verdwijnt. Coronaire bypass zorgt ervoor dat bloed dat niet door de vernauwde of verstopte bloedvaten stroomt, het hartweefsel voedt.
Wat zijn de nadelen van coronaire bypass?
Coronaire hartaandoeningen zijn een van de meest voorkomende doodsoorzaken. Echter, met ontwikkelingen in technologie, apparatuur en ervaring van operatieteams zijn de nadelen van coronaire bypass verdwenen. Coronaire bypassoperaties kunnen worden uitgevoerd met het hart tot stilstand gebracht of zonder het hart tot stilstand te brengen. Beide technieken hebben verschillende voor- en nadelen. Alle voor- en nadelen worden door de arts uitgelegd. Omdat niet elke patiënt dezelfde techniek krijgt, verschillen voor- en nadelen van patiënt tot patiënt.
Is coronaire bypass pijnlijk?
Zoals bij elke operatie kan coronaire bypass pijn veroorzaken. De pijn wordt echter zowel tijdens als na de operatie met pijnstillers tot een minimum beperkt. Bij pijn moet de patiënt de verpleegster en arts die voor hem zorg informeren.
Is coronaire bypass veilig?
Vóór de operatie worden alle lichaamsprocessen geëvalueerd door onderzoeken. De cardioloog, fysiotherapeut, hartvaatchirurg, anesthesioloog, arts op de intensive care en verpleegster op de intensive care zorgen voor de patiënt. Coronaire bypassoperaties uitgevoerd met technologie, apparatuur en een ervaren team behoren tot de veiligste operaties.