Баипас операциясы, жүректі тамақтандыратын коронарлық өндіктер тұйықталғанда немесе тарылғанда жасалатын хирургиялық процедура. Дененің басқа бөлігінен алынған сау өндік (трансплантат) тұйық өндіктің алдына және артына байланып қанның жаңа жолын (көпірін) құрады. Осы арқылы жүрек бұлшықының қайта қанды сыйақтану және тамақтандырылуы қамтамасыз етіледі.
✓Bypass дегеніміз не?
Bypass, әсіресе қан тамырларында пайда болған бітеліктерді жою үшін қолданылатын хирургиялық әрем болып табылады. Жүрек бұлшығына жеткілікті мөлшерде оттегі бар қан жеткіп келмегенде, кеуесінің облысында ауырсыну және жүрек ұрысы болуы мүмкін. Бұл жағдай әдетте тамырларда пайда болған бітелік салдарынан дамиды. Bypass операциясы жүргізілген кезде, аяқ-қолынан, кеуесінің қабынан немесе қолынан сау тамырлар пайдаланылады. Осылайша жүрекке қажет қан қайта беріліп, пайда болуы мүмкін жүрек ауруларының алдын алынады. Жүргізілген операциядан кейін адамның сау тамақтануы, сигаретті қалдыруы және сонымен қатар тұрақты түрде жүнеліндіктерді орындауы маңызды.
✓Корона bypass дегеніміз не?
Корона bypass, жүректі қоректендіретін корона артерияларында тарылау немесе бітелік дамағанда, жеткіліктей қоректенбейтін және қалыпты функцияларын орындамайтын жүректің қайта сау жұмыс істеуі үшін тамырларға жасалатын хирургиялық әрем болып табылады. Бұл өте маңызды, өйткені адамда жүрек ұрысының тәуекелі туындайды. Корона bypass операцияларында әдетте үш немесе одан да көп тамырға әрем жүргізіледі. Операциялардың ұзақтығы bypass қолданылатын тамырлардың санына және қосымша жүргізіліп жатқан аралық aparatтарға байланысты өзгеріп отырады, сонымен байланысты, орта есеппен 4 сағат.
✓Bypass Қай Ауруларда Қолданылады?
Жүргізілген кардиология сынақтарында жүректе табылған проблеманың ем беруінің дәрі немесе ангиопластика сияқты тәсілдермен жүргізілуінің жеткіліктіз немесе мүмкін болмайтынына шешім қабылдалғандықтан, bypass жүргізіледі. Көп жақты тамыр ауруларында, жүректің сол желінін қоректендіретін тамырларында ауыр тарылау болғандарында, сол жүректі қоректендіретін басты корона тамырында маңызды тарылау болғанда, шар немесе стент амалдарының жеткіліктіз болғандарында, жүректі қоректендіретін тамырларында тарылаумен бірге операция арқылы түзетілуі қажет басқа бір жүрек ауруының болғандарында bypass жүргізілуі мүмкін.
✓Bypass операциясы неше сағат ұзайтын болмақ?
Bypass операциясы, әдетте 3-тен 6 сағатқа дейін ұзағын болуы мүмкін. Сонымен қатар, қолданылатын bypass ұзақтығы, бітелік болғандарының тамыр санына байланысты өзгеріп отырады. Осыдың өтіңде пациенттің жалпы денсаулық жағдайы және ұзақ ауруларына байланысты өзгеріп отырады.
✓Bypass операциясының тәуекелері ниселер?
Bypass операциясы, жүректің тамырларының бітелігін жоюды қамтитын бір амал болып табылады. Әдетте бұл амал корона ауруына ие болғандарға қолданыла алады. Әрбір хирургиялық әремде болғандай, bypass операциясының да кейбір тәуекелері болады. Ісіну, қан құйылуы, ирі ілінулері, жүрек ритмінің бөлік болуы және органдың функцияларындағы уақытша проблемалар сияқты асқындарға өндіктілік әрмейді. Сонымен қатар, bypass операциясынан кейін жарақ асырауының қиындығы және ұзақ мерзімде жүрек функцияларында өзгеру болуы мүмкін.
✓Bypass операциясының тәуекелері төмендегідей тізіметіле алады
✓Ісіну
✓Қан құйылуы
✓Ірі ілінулері
✓Ритм бөліктігі
✓Бүйрек немесе бауырдай органдарында уақытша проблемалар
✓Жарақтарының ақ асырауы
✓Bypass Қалай Қолданылады?
Жүрекке жеткеудің ең классикалық жолы, кеуесінің сүйегінің (стернум) орталарынан ашылған тәсілі болып табылады. Кейбір ерекше тәсілдерде бұл кесінділердің ұзындығы мен орны өзгеріп отырады. Кейбір капа және ASD операциялары 5-6 см кесімі бар (терезеше) жүргізіле алады. Кеуесінен алынған мамария интернада қанның келіп түсуі қолға барлық тамырдан болып отырғанда, басқа еркін тамырлардың (радиалды артер және сафен вена) жоғарғы ұштарының аорта тамырына тігіледі. Осылайша жаңа тамыр арқылы (bypass грефті), тарылау немесе бітелік болғандарының облысындағы жүрек бұлшығына энергия мен оттегі түсіп барлық қанның ағымы қамтамасыз етіледі.
✓Операция барысында жасалған bypass тамыр саны 1-ден 6-ға дейін өзгеріп отырады. Әдетте 2-4 тамырға bypass жүргізіледі. Хирургтің операция барысында пайдаланған тамырлары, пациенттің өз денесінде болғандарын, алынған кезде орнында кесінді қалдырмайтын тамырлар болып табылады. Біз бұл операцияларда ең бірінші орынды, кеуесінен алынған мамария интерна тамырын, одан кейін қолдан алынған радиалды артер және соңғы өнеге аяқ-қолынан алынған сафен венді артықшылықпен аламыз. Сонымен қатар, bypass жүргізілуі қажет болған тамырдағы тарылаудың орны мен ауырлығына байланысты пайдаланылатын тамыр өзгеріп отырады. Кейде сол арнайы облысындағы тамыр үшін ең аңғарлы таңдау сафен вена болуы мүмкін. Ұлы жаста, ұзақ көпелілік аурударында және өте ауыр пациенттерде кейде мамария интерна пайдаланыла алмауы мүмкін. Қол тамыры да қайтап ұлы жасата, инсулин ішетін қант ауруына шалдығандарда және ұзақ бүйрек ауруына шалдығандарда мәжбүр болмаса пайдаланылмайды. Пайдаланылатын тамырлардың соңғы таңдауы операция барысында хирург тарапынан жүргізіліп беріледі.
Шынамасы ameliyatıdan кейін толық сау болу процесі әдетте 6-8 аптаға созады. Ауырудың стационарда қалу мерзімі ашық хирургияда 7-10 күн, жабық әдістерде 2-5 күн құрайды. Үйде демалыс, төсінің ішектерінің өндігі және дәрілерге бағынулығы осы кезеңнің ең сын-тегеурін сатыларындағы негіздер.
Ауырухана және алғашқы күндері
Қарайт ісімелігі: Әдетте 1-2 күнге созады, тыныс алу аппаратынан бөлінісі және алғашқы бақылау жүргізіледі.
Бөлме және мобилизация: Ауырықы тез ұстау және сәл жүрісте басталады.
Мен шығу: Денсаулық жағдайы тұрақты болған ауырықы операция түрінің бойынша 4-10 күн ішінде үйге шығады.
Үйде ұстану керек құрылымдары
Ұйқы позициясы: Төсінің ішектерінің өндігі үшін алғашқы 6 аптада арқа суына жатуы қажет.
Жана ынамдастыру: Кесіп отырған орындар таза және құрғақ ұстау керек, халдарының белгілері (қызарысындылық, ағындысы, ыстылық) қадағалану керек.
Қолдау: Төсі корсесі және дәрігер ұсынса варис шүмегі дұрыс пайдалану керек.
Ауыр көтеру: Алғашқы 6-8 аптада ауыр заттарды көтермеу керек және қолдар аса қыналмау керек.
Әлеуметтік және істік өмірге оралу
Жүрісі: Күндік қысқа жүрісі әлеуметті ынамдайтындығын арттыру үшін шақырылады.
Істік өмірі: Үстелдің төлінігіне 6-8 аптаға, физикалық күш қажеттін істеріне болса шамамен 3 айдан кейін оралуға болады.
Жынықтық өмір: Әдетте 6-ші аптадан бастап дәрігердің растағасымен қалыпты болуға болады.
Bypass бағалары қандай?
Bypass бағалары; операцияның қайси әдісімен жүргізілетініне (классикалық, кіші кесік немесе робот хирургиясы) және операция жүргізілетін ауруханасы мен командасына байланысты белгіленеді.
Коронарлық Bypass үшін кімдер кандидат болуы мүмкін?
Жүргізілген жүрек сынағының нәтижесі бойынша жүректің анықталған ауруын ем немесе стент сияқты әдістермен емдеу жеткілік немесе мүмкін болмайтынына шешім қабылданған адамдар коронарлық bypass үшін кандидат болуы мүмкін. Коронарлық Bypass ең қауіпсіз және ең жақсы ем әдістерінің бірі болып табылады.
Коронарлық Bypass операциясына қалай дайындалады?
Барлық сынақтар аяқталып операция жүргізу қажет болса, Bypass дайындығы басталады. Операция координаторы науқастың аты операция тізіміне науқастың жағдайының ауыртықтылығына сәйкес жазады. Көптеген науқастардың жүрек операциясы үшін төтенше ыстанды міндетті емес. Сондай-ақ операция кезегін күтіп отырған науқас егер теріс жағдай туындаса кардиология докторына, хирургқа немесе операция координаторына хабар бермеуі тиіс. Кейде операция уақыты аралығында өтіп барлық науқастар және қарқынды ем бөлімінің төсек жағдайына байланысты бірнеше күнге кейіне салынуы мүмкін. Операция координаторы ауруханаға түсу күні және одан бұрын не істеу керектігінің туралы мәліметтендіреді. Әдетте ерекше жағдайлардан басқа науқастар операциядан бір күн бұрын ауруханаға түседі. Мұнда кардиология докторы, жүрек-қан тамырлары хирурги және операция командасындағы көптеген докторлар жүргізілген сынақтарды қарау және науқастың кемшіліктерін толықтырады. Мысалы, кейбір ерекше жағдайларда неврология, нефрология (бүйрек), диабет және өкпе ауруларының сияқты консультациялар қажет болуы мүмкін. Науқастың тістерінің десінде инфекция немесе шірген тістердің болуы операциядан кейін жалпы инфекцияға әкелуі мүмкін болуы тұрғысынан өте маңызды. Клапан операцияларына дейін міндетті түрде, коронарлық bypass операцияларында болса, егер хирургиялық команда қажеттілік көрсе, дәндік дәрігер науқасты тексеру керек.
Жұмыс жүргесінде Bypass жүргізіледі ме?
Қолдану мүмкін, бірақ әрбір науқасқа бұл әдіс қолданылмайды. Жұмыс жүргесінде bypass операциясы барысында арнайы әдістер қолданылып және тек берік істеліп жатқан жүрек облысының қозғалыстары азайтылады. Осы кезде жүрек өзінің және бүтін организмінің құанын соруп және өмір үшін қажет функцияны шығарына devam етеді. Жүрек-өкпе насосының қолданылып және уақытша жүрегін ұстатып ажырмалап қойған "ашық жүрек операциялары" қазіргі уақытта қауіпсіз түрде қолданылып және науқастардың кейбір ықтимал тәуекелдеріне ұшырайту алынған шаралар арқылы ең төменге төмендетіліп отыр. Жұмыс жүргесінде bypass процедурасы санасының бұзылуы, мінез-құлық өзгеруі, бүйрек жеткіліксіздігі, бауыр ферменттерінің көтерілуі, асқазан және ішек қозғалыстарының азаюы сияқты тәуекелдер ең төмен деңгейге түсіріледі. Жұмыс жүргесінде bypass жүрек қысылу функциялары ілік дәрежеде азалмыс, жүрек-өкпе насосын төлеу алмайтын науқастарда, бұрында инсульт немесе уақытша ішемиялық шабуыл (мини-инсульт) өткеген адамдарда, ылғал дәрежеде бүйрек жеткіліксіздігі болғандарда, созылмалы өкпе ауруы болғандарда, емделіп жатқан немесе емделген ісікке ұшырамыс науқастарда, 70 жас және одан асқан науқастарда қолданылғанда, науқас үшін пайдалы және сәтті нәтижелер берумелі болып табылады.
Коронарлық Bypass артықшылықтары қандай?
Коронарлық артериялардағы қысылмалары белгілі бір деңгейдің үстіне бергенде қан ағынына кедергі келтіреді және бұл жүректің міндетін орындауына кедергі келтіреді. Коронарлық bypass осы контекстіде өкпе ауыртуынан құтқарады және туындай алатын жүрек дәрісінің алдын алады. Коронарлық bypass арқылы теріс әдеттерінен бас тартылады, сау және сапалы өмір сүруге қадам басу операцияның артықшылықтарындағы. Коронарлық bypass-тың артықшылықтарының бірі де бар даму сарғайтуының жойылуы болып табылады. Коронарлық bypass қысылмалан немесе тықалған дамудан тағамдалмайтын құны жүрек бұлшықеттерін тағамдайтын жағдайға келтіреді.
Коронарлық Bypass кемшіліктері қандай?
Коронарлық жүрек ауруларының өлімінің ең жиі себептерінің бірінші орындарында келеді. Дегенмен технология, құрал-жабдықтардың дамуы және операция командасының тәжірибесімен коронарлық bypass-тың кемшіліктері жойылып кеткен. Коронарлық bypass операциялары жүрегін ұстатып немесе ұстатпай да жүргізіле алады. Екі техниканың да әртүрлі артықшылықтары және кемшіліктері болып табылады. Барлық артықшылықтар мен кемшіліктер дәрігер бұрын айтады. Әрбір науқасқа бірдей техника қолданылмағандықтан, кемшілік және артықшылық науқастан науқасқа өзгереді.
Коронарлық Bypass ауырлыми?
Әрбір операцияда сияқты коронарлық bypass да ауырлай алады. Дегенмен ауырлық операция барысында және кейін берілген ауырлық білік дәрілеумен ең төмен деңгейге түсіріледі. Ауырлық жағдайында науқасқа ұстанатын күлігі мен докторға хабар бермек керек.
Коронарлық Bypass қауіпсіз бе?
Операциядан бұрын бүтін дене функциялары жүргізілген сынақтармен бағаланады. Кардиолог, физиотерапевт, жүрек-қан тамырлары хирурги, анестезия докторы, қарқынды ем докторы, қарқынды ем күлігі науқасқа ұстанады. Технология, құрал-жабдықтар және тәжірибелі командасымен жүргізілген коронарлық bypass операциялары ең қауіпсіз операциялардың бірі болып табылады.