Rahim ichidagi yopishtirishlarni (Asherman Sindromi) davolanishda standart usul qorindan kesim qilinmasdan o'tkaziluvchi Gisteroskopiya orqali Yopishtirishlari Ochish (Adezyolizis) operatsiyasidir.
✓Rahim ichida yapishiqlik nima sababdan kelib chiqadi?
Rahim ichida yapishiqliklarning eng ko'p uchraydigan sababları; to'g'ri sharoitlarda amalga oshirilmagan kuretaj operatsiyasi, miomalarni olib tashlash, ikki rahim operatsiyalari, radiatsion terapiyasi va rahim ichida tuberkulyoz (sil) infektsiyalaridir.
✓Rahim ichida yapishiqlikning belgilari
Rahim ichida yapishiqligiga ega ayollarda adat notekisligini, infertilite (ursizlik), takrorlangan tushish, homiladorlik paytida chaqaloq rivojlanishida sekinlanik, platsentaga tegishli buzilishlar kabi belgilari kuzatilishi mumkin. Adat qon ketishi kamayishi yoki shaxslar umuman adat bo'lmasligi mumkin. Ammo adat qon ketishi normal ham bo'lishi mumkin. Infertilite yoki takrorlangan tushigiga ega shaxslarda bu holatning hisobga olinib baholanishi muhimdir.
✓Yoshligida uchraydigan rahim ichida yapishiqlik
Tug'ilgan shaklida (konjenital) rahim buzilishiga ega yosh ayollarda rahim buzilishlarni tuzatish uchun amalga oshirilgan operatsiyalardan keyin ham rahim ichida yapishiqligini ko'rish mumkin. Rahim ichida parda (uterusta septum) bo'lishi tug'ilgan shaklida kelib chiqadigan muammodir. Bu parda, rahimning ichki qavati bilan bo'lingan septum deb ataladigan to'qimasi bilan o'zini ko'rsatadi. Aytilgan parda qisqa bo'lishi yoki butun rahim ichki qavati ikki qismga bo'lishi mumkin. Ba'zi hollarda vaginani ikki qismga bo'ladigan septum ham kuzatilishi mumkin. Bu shaxslarda Gisteroskopiya orqali septumni kesish tavsiya qilinishi mumkin. Bundan tashqari, rahim tuberkulyozi sababli ham rahim ichki qavati yapishiqliqlari kelib chiqishi mumkin.
✓Rahim ichida yapishiqlik operatsiyasi
Rahim ichida yapishiqliklarning davolashida ko'pincha 'Gisteroskopiya' usuli qo'llaniladi. Bu usulda standart ginekologik tekshiruv paytida bo'lgani kabi, vagina va rahim bo'yni orqali kirib Gisteroskop deb ataladigan maxsus optik asbob orqali rahim ichkari o'rganiladi. Olingan tasavvur, optik-kamera tizimi orqali ekrandan kuzatilib operatsiya amalga oshiriladi. Shaxsning qorni ichida hech qanday kesik bo'lmaydi. Gisteroskopiya operatsiyasi, kamera yordamida ichkaridan operatsiya amalga oshirilishi sababli, gastroskopiyaga yoki kolonoskopiyaga o'xshatiladi. Operatsiya taxminan 30-60 daqiqa davom etadi.
BATAFSIL MA'LUMOT UCHUN ILTIMOS GISTEROSKOPIYA DAVOLASH SAHIFASIGA QARANG.
✓Rahim Ichida Yapishiqlik Operatsiyasida Muvaffaqiyat Imkonyatli va Xavflar
Rahim ichida yapishiqlikning operatsiyasidan keyin muvaffaqiyat, yapishiqliklarning darajasi/kengligiga va operatsiyon shunchaki tajribasiga bog'liqdir. Yapishiqliklar qanchalik kuchli va keng bo'lsa (rahim ichki bo'shligining qanchalik katta qismini qoplasa), davolashning muvaffaqiyatsizlik imkonyati ortadi.
Yapishiqliklarning kuchli/keng bo'lgan holatlarda, ba'zan, bir nechta Gisteroskopik aralashish kerakishi mumkin. Kuchli/keng yapishiqligiga ega holatlarda Gisteroskopiyadan keyin, yapishiqlik qayta paydo bo'lmasin deb, bir necha kun rahim ichiga sharshak (siydik kateteriga asos qilib tayyorlanadi) qo'yilishi mumkin. Ammo bunday sharshakni qo'yishning rahim ichida yapishiqliklarning qayta paydo bo'lishini to'xtattishi aniqlab ko'rsatilmagan.
✓Kuchli/keng yapishiqligiga ega holatlarda jarayondan keyin qisqa vaqt orqali estrogen gormoni terapiyasi ishlatilsa ham uning foydasi munozarada turadi. Kuchli/keng yapishiqligiga ega holatlarda odatda, birinchi adattan keyin, tegishli vaqtda (adatning 10.-14. kunida) vaginall ultrasonografiya va ko'pincha qayta Gisteroskopiya tavsiya qilinadi.
Rahim ichida yapishiqligiga ega holatlarda duch kelinidigan boshqa bir muammo, afsus, rahimning ichki qavati nozikligi. Endometrial atrofiya deb ham ataladigan bu holat, ko'pincha, kuchli/keng yapishiqligiga ega holatlarda duch keladi. Samarali davolashi yo'q.
Ekstrakorporal urug'lantirish tatbiqotlarida ham embrion o'tkazish kunida rahimning ichki qavati ikki devorli qalinligi 7 mm'dan yuqori bo'lishi maqsad qilinadi. 7 mm ostida bo'lsa ichki qavat nozikligi (endometrial atrofiya) deb atalanadi. Ichki qavat nozikligida Ekstrakorporal urug'lantirshda tirik tug'ilish nisbatlari kamayadi. Ayniqsa 4,5-5 mm ostidagi og'ir holatlarda tirik tug'ilish nisbatlari juda, juda kamaymoqda.
Rahim Yapışıklığı Ameliyatı Sonrasında Hastaları Neler Bekler?
Rahim içi yapışıklık ameliyatı yapışıklığın şiddetine göre 10-20 dakika sürebilir.
Operasyon sonrasında hastanede yatmak gerekmez.
Yaklaşık olarak 3-4 gün hafif miktarda vajinal kanama ve bir miktar kasık ağrısı olabilir. Ancak onun ötesinde bir rahatsızlık olmaz.
Enfeksiyon ve ağrı olmaması için operasyon sonrasında 7-10 gün cinsel ilişkide bulunulmaması önerilir.
Şiddetli yapışıklıkları olan kadınlarda birden fazla Gisteroskopiya çoğu zaman gerekir.
Rahim boşluğu kabul edilebilir ölçülerde veya tam olarak açılmış olan kadınlarda eğer tüp çıkışları da açıksa ve de iç tabaka inceliği gelişmemiş ise kendiliğinden gebelik şansı yüksektir.
Yapışıklık açılması sonrası rahim boşluğu belirgin ölçüde oluşturulabilmiş olsa da tüp çıkışları görülemeyen kadınlarda Ekstrakorporal urug'lantirish (EKU) yapılması gerekebilir.
Rahim Yapışıklığında Hamile Kalınır mı?
Rahim içi yapışıklığın şiddeti nispetinde gebe kalmakta sorun oluşabilir. Özellikle şiddetli rahim içi yapışıklık varlığında, tüplerin rahime açıldıkları kısımda yapışıklık var ise, ilaveten rahim iç duvarında incelik problemi de oluşmuşsa gebe kalmak güçleşebilir. Ancak hafif düzeyde, tek bir alanda yapışıklık varlığında elbette kendiliğinden gebelik ihtimali de olabilir.
Rahim Yapışıklığı Ameliyatı Ne Kadar Sürer?
Rahim içi yapışıklık ameliyetı Gisteroskopiya olarak yapılır. Vajinal yolla rahim ağzındaki doğal açıklıktan geçirilerek rahim içine ulaşılır ve cihazın ucundaki kamera ile rahim içi görüntülenerek yapışıklıklar makas ya da elektrik enerjisi ile açılabilir.
Gisteroskopik rahim içi yapışıklık düzeltici ameliyatlar, yapışıklığın şiddetine ve yaygınlığına göre yaklaşık olarak 10-20 dakika sürer.
Rahim Yapışıklığı Ağrı Yapar mı?
Genellikle rahim içi yapışıklığı varlığında kadında ağrı şikayeti olmaz. En belirgin bulgu adet miktar ve süresinde azalma olmasıdır. Ancak özellikle rahim ağzında gelişen ve adet kanının dışarıya akmasını engelleyen yapışıklık varlığında adet dönemlerinde şiddetli kasık ağrısı hissedilebilir.
Rahim Yapışıklığı Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Çocuk isteği olmayan bir kadında, eğer ağrı şikayeti de yoksa ve adet kanının dışarıya akışını engelleyecek bir yapışıklık ta söz konusu değilse müdahale edilmesine gerek olmayacaktır. Ancak çocuk isteği olan kadında, rahim içi yapışıklıkların giderilmesi gebe kalınabilirlik ve gebelik sırasında sorun yaşanmaması açısından önemlidir.
Rahim Filminde Yapışıklık Belli Olur mu?
Rahim tüp filmi (HSG) rahim ağzından verilen bir opak madde ile rahim içi ve tüplerin içinin görüntülenmesini sağlayan bir görüntüleme yöntemidir. Her rahim içi yapışıklık HSG ile anlaşılmayabilir. Ancak şiddetli ve yaygın olan yapışıklıklarda rahim içerisinde dolma defekti şeklinde bulgu verebilir.
Rahimde Yapışıklık Gebeliğe Engel mi?
Rahim içi yapıklık rahimde kapladığı yere ve yaygınlığına göre hafif, orta ve şiddetli şeklinde sınıflandırılır. Eğer rahim içi yapışıklık şiddetli ve yaygınsa, ya da tüplerin rahime açıldığı alanlarda yapışıklığa neden oluyorsa, ilaveten rahim iç duvarı kalınlığında incelme varsa gebe kalmaya engel yaratabilir.
Rahim Yapışıklığı Ultrasonda Görülür mü?
Rahim içi yapışıklığı her zaman ultrasongrafi ile anlaşılamaybilir. Ancak şiddetli olgularda rahim iç duvarı görünümünde düzensizlik ya da rahim iç duvarı kalınlığında incelik şeklinde bulgu verebilir. İlaveten çoğu zaman hastalar adet miktar ve süresinde azalma da tarif ederler.