Kateter ablasyon, kalpte anormal elektrik sinyalleri üreterek çarpıntı ve ritim bozukluğuna (aritmiye) neden olan küçük doku odaklarının kasık veya boyun damarlarından ilerletilen ince tüpler (kateterler) aracılığıyla ısıtılarak (radyofrekans) ya da dondurularak (kriyoablasyon) kalıcı olarak yok edilmesi işlemidir.
✓Kateter Ablasyon
Katater Ablasyon adıyla da bilinen ablasyon tedavisi kalp ritim bozukluklarının kalıcı olarak giderilmesini sağlayan bir tedavi yöntemidir. Temel prensibi kalp kaslarına giden elektriksel sinyalleri bozan bölgenin noktasal bir şekilde yok edilmesine dayanır. Ritmi bozan sorunlu bölgenin yok edilmesi ile kalp ritmi de düzene girmektedir.
✓Kimler Ablasyon Tedavisi görebilir?
Ablasyon özellikle ilaç tedavisine yanıt vermeyen veya ilaçların yan etkileri nedeniyle problem yaşayan hastalar açısından kıymetli bir tedavi yöntemidir. Kalp ritim bozukluğuna neden olan sorun ablasyon ile giderilebilecek nitelikteyse her yaş grubundan kişi ablasyon tedavisi görerek aritmi probleminden kurtulabilir.
✓Ablasyon Türleri Nelerdir?
Kateter Ablasyon
Kateter ablasyonu ciddi bir ameliyat gerektirmeden, anjiyo tarzı bir yaklaşımla yapılan basit bir işlemdir. Kateter ablasyonunda doktor, kateter adı verilen ince ve esnek yapıdaki bir tüpü, boyun ya da bacak damarlarınız üzerinden kalbinize yönlendirir. Kateter, aritmiye sebep olan bölgeye ulaşarak ilgili hücreleri yok eder ve böylece kalp atışı yeniden düzene girer.
Kateter ablasyonunun radyofrekans ablasyonu ve kriyoablasyon adı verilen iki türü vardır.
Radyofrekans Ablasyonu: Doktor, kateter kullanarak her bir damarın veya damar grubunun etrafında dairesel izler oluşturan radyofrekans enerjisi göndererek tedaviyi uygular.
Kriyoablasyon: Bu türde ise tek bir kateter vasıtasıyla dokular dondurularak yaralanır ve aritmi tedavi edilir.
Kardiyak Cerrahi
Cerrahi ablasyon ise hastanın göğsünün açılmasını gerektiren bir ameliyatla yapılır. Üç ana türü vardır vardır:
Labirent Prosedürü: Doktorunuz baypas veya kapak değişimi gibi başka bir sorun nedeniyle açık kalp ameliyatı yaparken bu yöntemi kullanır. Bu yöntemde kalbin üst kısmında küçük kesiler yapılır.
Mini Labirent: Atriyal fibrilasyon sorunu olan birçok kişide açık kalp ameliyatına gerek duyulmaz. Bu kişilere daha az invaziv bir tür olan mini labirent yöntemi kullanılır. Operasyon sırasında doktor; hastanın kaburgaları arasında birkaç küçük yeri keser ve kateter ablasyonu yapmak göğsünüze bir video kamera veya küçük bir robot yerleştirir ve kalp atışınızı doğru ritimde tutmaya yardımcı olabilecek bir yara dokusu oluşturur.
Yakınsak Prosedür: Bu yöntemde doktor, akciğer toplardamarında radyofrekans ablasyonu kullanır ve cerrah göğüs kemiğinizin altında küçük bir kesi yaparak radyofrekans enerjisini kalbinizin dışında kullanır.
PFA (Pulsed Field Ablasyon)
PFA (Pulsed Field Ablasyon) yöntemi ısı ya da soğuk enerji kullanan klasik ablasyon yöntemlerinden farklı olarak kalpte ritim bozukluğu oluşturan dokuya yüksek frekanslı ve kısa süreli yüksek enerji uygulamaları yaparak etkili oluyor.
✓Ablasyon Nasıl Yapılır?
Ablasyon sürecinin ilk aşamasında hastaya damar yoluyla sakinleştirici ilaç verilir. Cerrahi girişim yapılacaksa hasta anestezi ile uyutulur. Cerrahi girişim olmayacaksa sadece sakinleştirici verilmesi yeterlidir.
Kateter ablasyonu yapılacaksa doktor kasık, boyun veya koldaki bir damardan giriş yapılarak kateter kalbe ulaştırılır. İşlem sırasında doktorunuz aritminizin nedenini bulmak ve olağandışı dokuyu yok etmek için elektrotlar veya boya kullanabilir.
Cerrahi ablasyon süreci ise daha detaylı bir işlemdir. Doktor hastayı genel anestezi ile uyuttuktan sonra labirent işlemi için göğüs kafesinizi açar. İşlem sırasında kan akışının devamı için hasta kalp-akciğer baypas makinesine bağlanır. Göğüs kafesinin açılmasına ihtiyaç duyulmayan cerrahi ablasyonlarda ise ablasyon aletlerinin kullanılabilmesi için göğüste bir veya birkaç yerden küçük kesiler yapılır.
✓Ablasyon Ameliyatı Riskli mi?
Tıp dünyasında her girişimin az ya da çok belirli riskleri vardır. Kardiyak ablasyonun riskleri ablasyon tipine ve neden yapıldığına bağlı olarak değişir. Olası riskler arasında şunlar bulunabilir:
Ablasyon ameliyatının olası riskleri arasında; ateterin yerleştirildiği yerde kanama veya enfeksiyon, kan damarı hasarı, kalp kapakçığı hasarı, farklı tipte düzensiz kalp ritmi, kalp pili kullanımı gerektirebilecek yavaş kalp atış hızı, bacaklarda veya akciğerlerde kan pıhtılaşması, inme veya kalp krizi bulunur.
Doktor, hastanın durumuna özel bir değerlendirme yaparak olası riskleri hasta ile paylaşır ve işlemin yapılmasına karar verilir.
✓Hastaya Uygun Kardiyak Ablasyon Türü Nasıl Seçilir?
Hastaya uygun kardiyak ablasyon türünün seçimi için doktor aritminin nedenini, belirtileriniz olup olmadığını ve kalp hastalığına yakalanma olasılığınızı değerlendirir.
Farklı ablasyon türleri kalbin farklı yerlerini hedef alır. Hasta, kateter ablasyon işlemi yapıldığı gün ya da birkaç gün içerisinde taburcu edilir. Cerrahi ablasyon yapıldıysa hastanın toparlanması 3 ayı bulur.
Aritmisi olan birçok kişi için cerrahi olmayan ablasyonlar genellikle başarılı sonuçlar verir. İlk girişim başarılı olmadığında sıklıkla ikinci denemede istenen sonuç elde edilir.
✓Ablasyon Hangi Hastalıkları Tedavi Eder?
Atriyal fibrilasyon (Afib)
Afib olarak bilinen atriyal fibrilasyon, kalp ablasyonunun en yaygın nedeni olarak kabul edilir. Ablasyon tedavisi sayesinde atriyal fibrilasyonun neden olabileceği kan pıhtısı oluşturma ve pıhtının beyine gitmesi sonucu oluşabilecek felç riskini düşürür.
Atriyal çarpıntı
Atriyal çarpıntı kişide normalden daha hızlı bir şekilde kalp atış hızına ulaşılması demektir. Afib gibi kan pıhtısı ve felç riski barındırır. Ablasyon tedavisine başvurarak bu sorunların önüne geçilmesi amaçlanır.
Supraventriküler taşikardi
Dakikada 300’e ulaşan kalp atışları supraventriküler taşikardi olarak bilinir ve kalbin çok hızlı atmasına sebebiyet verir. Bu durum kalp hasarı ve birtakım semptomlara neden olabilir.
Ventriküler taşikardi
Kalbin çok hızlı atmasına, kanın vücuda dolmasına ve pompalanması için yeterli zaman tanımaması durumu ventriküler taşikardidir. Bu sorun kan basıncında tehlikeli bir düşüşe yol açabilir.
Kateter ablasyonu sonrasında birçok hasta aynı gün taburcu edilir. Eğer bir gece kalınması istenirse bu süre boyunca, bir hemşire kalp atış hızınızı ve kan basıncınızı düzenli olarak takip eder. Cildinizin kesildiği yerde kanama yaşanmaması için düz ve hareketsiz yatılması gerekir.
Taburcu işleminden önce doktor hastaya genellikle kan pıhtılarını ve aritmiyi önlemek için ilaç reçete eder. Bu ilaçlar operasyon sonrası 2 aylı bir süreç boyunca doktorun önerdiği sıklıkta ve dozajda kullanılır. Doktor aksini söylemedikçe eve dönüldüğünde kesi bölgelerini ıslatmadan duş alınabilir. Operasyonun ardından yaklaşık 5 gün boyunca veya kesi yerleri iyileşene kadar yüzme önerilmez.
Göğsün açılmasını gerektiren cerrahi ablasyon operasyonu sonrası yaşanan süreç ise baypas ameliyatı sonrası süreçle benzerlik gösterir. Hasta üç ay içerisinde toparlanır. Operasyonun etkilerinin tamamen geçesi 6 ayı bulabilir.
Ablasyon Ne Demek?
Ablasyon, kalpteki anormal elektrik yollarını yok ederek aritmiyi tedavi eden bir prosedürdür. Kateter aracılığıyla radyo dalgaları veya dondurma teknikleri kullanılır.
Ablasyon Yapılırken Hasta Uyutulur mu?
Hastanın ablasyon yapılırken uyutulup uyutulmayacağı kullanılacak ablasyon yöntemine göre değişir. Kateter tedavisinde genellikle uyutmaya gerek kalmaz. Cerrahi girişime dayalı ablasyonlarda ise hasta uyutulur.
Ablasyon Sonrası İyileşme Süresi Nedir?
Kalp ablasyonu sonrası iyileşme süreci genellikle birkaç hafta sürer. Hastalar kısa süreli yorgunluk, hafif ağrı ve çarpıntı yaşayabilir. Dinlenme, ilaç kullanımı ve düzenli doktor kontrolleri ihmal edilmemelidir. Tam iyileşme, birkaç ayı bulabilir.
Ablasyon Sonrası Hala Aritmi Yaşanır mı?
Ablasyon tedavisi sonrasında bazı hastalar hala aritmi yaşamaya devam edebilir. Bu durum geçici olabilir veya ek tedavi ya da ikinci bir ablasyon operasyonu gerektirebilir.
Kalp Ablasyon İşlemi Sonrası Nelere Dikkat Etmeli?
Kalp ablasyonunun ardından dinlenme ve düzenli ilaç kullanımı önemlidir. Bunun dışında hasta ağır fiziksel aktivitelerden kaçınmalı ve sağlıklı beslenmelidir. Ani kalp çarpıntıları veya ağrı gibi sorunlar yaşanırsa zaman kaybetmeden doktora gidilmesi gerekir.