Anti-refluksna hirurgija je hirurška metoda lečenja koja popravlja i jačava mišić stomaka sa ciljem da spreči vraćanje sadržaja stomaka u jednjak (refluks).
✓Pregled
Gastroezofagealni refliks (GER) ili ukratko bolest refluksa definiše se kao simptomi ili patološke promene u požnjaku koje nastaju kao rezultat curenja kiselino-peptičnog sadržaja želuca ili ponekad alkalnih sekrecija u požnjak. Kada sadržaj želuca koji se vraća u požnjak dovodi do lezija koje se endoskopski detektuju u požnjaku, to se naziva refluksni ezofagitis. S druge strane, ako pacijent ima simptome refluksa ali nema endoskopske štete, ovo stanje se naziva neerozivna bolest refluksa.
✓Koji su simptomi?
Gastroezofagealni refliks, GER je jedna od najčešće viđenih bolesti. Najvažniji simptom ove bolesti, retrosternalna pečenja (pečenja iza grudi, kiselost, kiselo voda u ustima), javlja se u 45% ljudi u zapadnim društvima jednom mesečno, a u 7% najmanje jednom dnevno. Atipični simptomi refluksa su: bolest u grudima koja nije kardijalnog porekla, astma, pneumonija, hroparnost, oštećenja zuba i loš zadah. Glavne komplikacije koje on izaziva mogu se navesti na sledeći način;
Krvavljenje
Yfrela
Suženje
Baretov ezofagus
Karcinoma distalnog ezofagusa
Plućna fibroza
Astma
Hronični bronhitis
Pneumonija
Laringitis
Yfre vokalnih žica
Stenoza larinksa
Faringitis
Torticollis
Gubici zuba/gingivalnih struktura
Yfre u ustima
Otitis
Hronični sinuzitis
✓Kako se dijagnostikuje refliks?
Dijagnoza se postavlja na osnovu istorije pacijenta i endoskopije (gastroskopije). Ako su tegobe pacijenta ozbiljne, ali endoskopski nalazi nisu značajni, sprovodi se 24-časovni pH monitoring.
✓Primenjene metode refluksne hirurgije
Laparoskopska (zatvorena) fundoplikacija: Najčešće korišćena metoda u sadašnjosti, koja se sprovodi sa 4-5 malih rezova na trbušnoj stenci.
Nissenova fundoplikacija: Tehnike u kojoj se gornji deo želuca potpuno omota oko donjeg kraja požnjaka (360 stepeni) da bi se stvorio novi zatvarski mehanizam, najčešće preferirana je tehnika.
✓Posle operacije
Kod 85-95% pacijenata refluksne tegobe i potreba za lekovima potpuno nestaju.
Zahvaljujući zatvorenoj metodi, boravak u bolnici i vreme oporavka su značajno kraća.
Nakon operacije preporučuje se ishrana tečnostima i mekim namirnicama tokom prvih nedelja.
✓Šta je anti-refluksna mukozektomija (ARM)?
To je alternativna metoda hirurgiji koja se dugo bezbedno koristi u svetu i u našoj zemlji. Primenjuje se u naprednim endoskopskim centrima. Ova metoda se primenjuje da bi se eliminisala bolest refluksa i endoskopska je metoda, ali se razlikuje od normalne endoskopije jer se sprovodi pod opštom, a ne lokalnom anestezijom. Međutim, može se sprovesti i sa sedacijom bez opšte anestezije, ali se opšta anestezija u nekim slučajevima posebno preferira. During procedure, deo poznat kao donji sfinkter požnjaka se seče posebnom procedurom. Mudozalni rez zaceljuje se retrakcijom. Dok se rez zaceliva retrakcijom, širina koja uzrokuje refliks u tom području se sužava. Na taj način refluksne tegobe nestaju.
✓Kako se primenjuje anti-refluksna mukozektomija (ARM)?
Obično se sprovodi kao normalna endoskopska procedura. Jedina razlika od normalne endoskopije je što se sprovodi pod opštom, a ne lokalnom anestezijom. Međutim, može se sprovesti i sa sedacijom bez opšte anestezije, ali se opšta anestezija u nekim slučajevima posebno preferira. Pacijent dolazi u bolnicu sa 8 sati gladi. Zatim se endoskopski seče deo poznat kao donji sfinkter požnjaka posebnom procedurom. Mudozalni rez zaceljuje se retrakcijom. Dok se rez zaceliva retrakcijom, širina koja uzrokuje refliks u tom području se sužava. Na taj način refluksne tegobe pacijenata nestaju. Nakon procedure pacijent se budi iz anestezije. Oko 2-3 sata kasnije, pacijent se prvo hrani tečnostima, zatim čvrstom hranom i otpušta se iz bolnice. Bolnički boravak nije neophodan za ovu proceduru, to je ambulantni zahvat. Istovremeno, moguć je isti dan povratak poslu i socijalnom životu. Nakon procedure, refluksni lekovi se koriste još neko vreme. Međutim, postepeno se kontrolisano smanjuju i prekidaju se do kraja 2. meseca. Zapravo, do kraja 2. meseca, očekivano oporavka se dešava u ARM proceduri i problemi refluksa pacijenata koji se ne mogu kontrolisati hirurškom terapijom se eliminiše bez hirurgije.
Oporavak nakon anti-refluksne operacije obično je brz i većina pacijenata može se vratiti normalnim aktivnostima u roku od jedne do dve nedelje.
Neki pacijenti mogu privremeno osjetiti poteškoće pri gutanju, nadutost ili blagi nemir, ali ovi simptomi obično prolaze u roku od nekoliko nedelja.
Za pravilno ozdravljenje vrše se prilagođavanja u ishrani, kruta hrana se postupno ponovno primjenjuje i vrše se redovne kontrole.
Pacijentima se preporučuje da jedu manje obroke, izbjegavaju gasne napitke i ograničavaju kiselomjerne namirnice. Ove navike dugoročno podržavaju uspjeh.
Antirefluks hirurgija - Kom se radi?
Pacijentima kod kojih se simptomi ne prolaze uprkos lečenju lekovima. Pacijentima koji imaju želudačnu kijasanost (hijetalnu herniju). Mladim pacijentima koji ne žele da doživotno uzimaju lekove. Pacijentima kod kojih se razvila ozbiljna oštećenja ili ulkusi u jednjaku (ezofagusu).
Kako se radi operacija? Da li se seče želudac?
Obično se primenjuje zatvorena (laparoskopska) metoda. Ne vrši se nikakvo presecanje ili uklanjanje dela želudca ili jednjaka. Gornji deo želudca se umota oko donjeg kraja jednjaka kako bi se napravio novi zaptivač (valvula).
Koliko operacija traje i koliko pacijent ostaje u bolnici?
Operacija traje prosečno 1 do 2 sata. Pacijenti se obično otpuštaju iz bolnice 1-2 dana posle operacije.
Mogu li se normalno jesti nakon operacije?
Prve nedelje je potrebna ishrana tečnom i mekanom hranom. Približno mesec dana posle operacije, postepeno se prelazi na normalnu dijetu.
Da li se refluksni simptomi ponavljaju nakon operacije?
Stopa uspeha je veoma visoka, ali u vrlo retkim slučajevima, refluksni simptomi mogu da se ponove godinama kasnije zbog popuštanja namota.
Šta je antirefluks mukozektomija?
To su suženja koja se javljaju tokom zaraštavanja nakon skidanja sluznice u delu gastrointestinalnog sistema koji uzrokuje refluks, odnosno donjeg sfinktera jednjaka - sluznice na mestu gde se jednjak spaja sa želudcem. Primenom mukozektomije sprečava se refluks.
Da li je antirefluks mukozektomija (ARM) potpuna alternativa hirurškoj metodi?
Ne, nije. Hirurgija je metoda koja se koristi u završnoj fazi, ali postoji prelazni proces između lečenja lekovima i hirurgije. To je metoda koja se koristi umesto preuranjene i nepotrebne primene hirurgije pacijentima. Ili se ARM metoda koristi umesto primene lečenja lekovima kada je rezultat neizvestan.
Može li se antirefluks mukozektomija (ARM) primeniti kada postoji želudačna kijasanost?
Ne, rezultati ARM-a nisu uspešni kada postoji želudačna kijasanost, pa se zato ne primenjuje.
Može li se antirefluks mukozektomija (ARM) primeniti kod refluksa koji se javlja nakon operacije žaludačne cevi?
Počinje se sve više primenjivati u svetu i kod nas. Jer je šansa da pacijenti dobiju operaciju za refluks mala nakon operacije žaludačne cevi. Iz tog razloga ARM se može koristiti kao antirefluks tretman.
Može li se antirefluks mukozektomija (ARM) primeniti na sve pacijente sa refluksom?
Može se primeniti većini. Međutim, ovi pacijenti ne smeju imati veoma teške rane na jednjaku. Ne smeju imati želudačnu kijasanost. Ne smeju imati poremećaje motilnosti jednjaka. Konačno, ne smeju imati bolest akalaziju. Svim pacijentima sa refluksom koji zadovoljavaju ove uslove može se primeniti ARM metoda.