Vantjelesna oplodnja (IVF)

Vantjelesna oplodnja (IVF) se primjenjuje prema oplođenju jajnika klasičnom vantjelesnom oplodnjom (IVF) ili metodom mikroinjekcije (ICSI). Često preferirana IVF metoda se obično primjenjuje u slučajevima gdje nema problema sa brojem i kvalitetom sperme, a sperma sama realizuje oplođenje. U ICSI metodi jajne ćelije se pripremaju za injekciju i spermatozoa se unose u jednu jajnu ćeliju.

Za primjenu Vantjelesne oplodnje (IVF) potrebno je da osoba ima seksualne odnose najmanje 1 godinu bez korišćenja metoda zaštite od trudnoće, a da se u tom periodu trudnoća ne pojavi. Ova situacija se takođe naziva neplodnost (infertilitet). Ako se trudnoća ne pojavi tokom ovog perioda, primjenjuje se Vantjelesna oplodnja (IVF).

Kod žena kod kojih su funkcije jajnika proglašene odgovarajućim testovima rađenim trećeg dana menstruacije, Vantjelesna oplodnja (IVF) se primjenjuje do 45. godine. Istovremeno, genetskom metodom dijagnostike proverava se da li su embrioni pogodni. Međutim, kod žena starijih od 40 godina verovatnoća uspeha ove metode je niža nego kod mlađih žena. Kod žena, posebno posle 35. godine dolazi do smanjenja broja i kvalitete jajnih ćelija, što utiče na šanse za uspeh.

Tijekom Vantjelesne oplodnje (IVF) tretmana, u nekim slučajevima embrion nastane ali se trudnoća ne ostvari. Ovu situaciju obično uzrokuju problemi koji se javljaju na fazi adhezije embriona na maternicu. Metoda pomoćne implantacije omogućava ugnježđenje u endometrijalno tkivo oslobađanjem embriona od ljuske koja ga okružuje (zona pellucida) kada dosegne određenu veličinu. Otvor se pravi u ljusci hemijskim metodama ili laserskom tehnologijom kako bi embrion probio ovu ljusku. Tijekom ovog postupka embrion se fiksira, ali se ne nanosi nikakva šteta embrioU.

Inseminacija, poznata i kao intrauterinska inseminacija (IUI), je unošenje spermija u jajnu ćeliju tokom ovulacije ili blizu perioda ovulacije kod žena. Inseminacija se primjenjuje kod neobjašnjene neplodnosti i kod pacijenata sa ranom fazom endometriouze i vaginizma. Međutim, inseminacija je pogodno i u slučajevima gdje je prolazak sperme kroz cerviks sprečen i kod problema sa ranom ejakulacijom ili potencijom.

U nekim slučajevima, pre primene Vantjelesne oplodnje (IVF) tretmana, preferira se metoda inseminacije. Posebno kod neplodnosti, poznate i kao infertilitet, inseminacija je na prvom mestu među odgovarajućim metodama tretmana. Za primenu inseminacije, pored neobjašnjene neplodnosti kod muškaraca, potrebno je da bar jedna fallopijeva tuba bude prohodna kod žena i da se ne javlja napredna endometrioza (kao što je čokoladno cisto). Kod muškaraca je važno i da broj spermatozoa i kvalitet nisu izuzetno niski.

U klasičnoj IVF metodi Vantjelesne oplodnje, sperma i jajne ćelije se stavljaju zajedno i čeka se oplođenje jajne ćelije spermom. U metodi mikroinjekcije, poznatoj i kao intracitoplazmijska injekcija sperme (ICSI), spermija se unosi u staklenu iglu i direktno se injektuje u jajnu ćeliju čime se ostvaruje oplođenje. Aplikacije mikroinjekcije se sprovode kada je broj spermatozoa nedovoljan, mobilnost je ispod normale i kada su ćelije nemoćne da oplode jajnu ćeliju.

U klasičnom tretmanu Vantjelesne oplodnje (IVF), primenjuje se hormonska injekcija kako bi se dobilo više jajnih ćelija i embriona. Međutim, kod nekih žena kapacitet jajnika nije dovoljan za dobijanje većeg broja jajnih ćelija. U slučajevima gde je broj jajnih ćelija mali i gde je šansa za uspeh sa hormonskim injekcijama niska, primenjuje se tretman bez lekova kod kojeg se prati menstrualni ciklus žene. Ova metoda, koja se fokusira na kvalitetu jajne ćelije umesto broja, ženama se ili uopšte ne daju lekovi ili se daju vrlo niske doze hormona. Nastavak procedura je sličan klasičnom IVF; prati se prirodan proces ovulacije i jajne ćelije odgovarajuće veličine se prikupljaju iglom. Nakon oplođenja, embrion se unosi u maternicu.

PRP, poznat i kao omladinjavanje jajne ćelije, je jedna od relativno novih metoda. PRP (Platelet Rich Plasma), što znači plasma bogata trombocitima, dobija se iz vlastite krvi osobe i ne sadrži nikakve aditive. PRP metoda se posebno koristi u slučajevima gde je šansa za trudnoću niska iz različitih razloga. Plasma bogata trombocitima se primenjuje na jajnike žena i aktivira matične ćelije. Zbog toga što je bolna procedura, obično se izvodi pod anestezijom gde se iglom ulazi kroz vaginu i vrši PRP injekcija u jajnike. Na taj način cilj je postići povećanje funkcija jajnika. PRP aplikacije kod žena napredne godine sa niskom rezervom jajnika i kod osoba koje ulaze u ranu menopauzu povećavaju šanse za trudnoću.

Sperma je jednako važna kao jajne ćelije za ostvarenje oplođenja i dobijanje kvalitetnih embriona. U tom smislu, faze dobijanja sperme su takođe od važnih faza tretmana Vantjelesne oplodnje (IVF).

U Turskoj, od 2026. godine, standardni tretman Vantjelesne oplodnje (IVF) (klasični IVF/ICSI) se kreće između prosečno 2500 evra i 4000 evra. Ovoj ceni se obično ne dodeljuju hormonski lekovi od oko 750-1250 evra koji variraju u zavisnosti od uzrasta pacijenta i rezerve jajnih ćelija, kao ni dodatne laboratorijske procedure kao što su PGT (genetsko skeniranje) ili zamrzavanje embriona. Mikro-TESE (hirurško pronalaženje sperme), zamrzavanje embriona, PGT (preimplantaciona genetska analiza) i specijalni sistemi inkubatora povećavaju troškove.

U Turskoj je potpuno zabranjeno sprovođenje tretmana Vantjelesne oplodnje (IVF) korišćenjem donacije jajnih ćelija, sperme ili embriona (darivanja).