Katarakta je zamućenje prirodnog sočiva u oku koje gubi svoju prozirnost. Najčešće simptome su mutna vidljivost, bljedenje boja i zasljepljenje od svjetlosti. Definitivno liječenje je kirurška implantacija umjetne leće.
✓Šta je katarakta?
Katarakia, iako se često pojavljuje kao rezultat starenja, može biti urođena i razvijati se zbog raznih spoljašnjih faktora koji se naknadama. Katarakia može nastati na oba oka, ali se ne širi s jednog oka na drugo. Brzina progresije bolesti često je povezana s njenim uzrokom. Katarakta koja se pojavljuje nakon očnih trauma i očnih operacija progredira brže nego ona koja nastaje s godinama. Osnovna uzrok gubitka vida uzrokovanog kataraktom je što svetlost koja ulazi u oko ne prolazi pravilno kroz leću koja je izgubila providnost i ne prelama se zdravo. Kao rezultat toga, slika se ne fokusira na mrežnjači kako bi trebala, već se širi unutar oka. Iako katarakta može uzrokovati značajan gubitak vida, ne uzrokuje slepilo.
✓Koji su simptomi katarakte?
Katarakia obično napreduje polako i u početku simptomi možda neće biti primetni. Međutim, kako se bolest napreduje, mogu se pojaviti sledeći simptomi:
Mutno ili Zamućeno Viđenje: To je najčešće. Pacijenti obično izjavljuju da osećaju kao da 'gledaju kroz zaleđeno staklo'.
Potamnelo Viđenje Boja: Boje mogu izgledati manje živu, žutiškaste ili blijede.
Osetljivost na Svetlost i Zaslepljivanje: Naročito tokom noćne vožnje, farovi iz susednog smera ili jarka sunčeva svetlost mogu uzrokovati neprijatno zaslepljivanje i haloe oko svetlosti.
Dvostruki Vid na Jednom Oku: Čak i kada se gleda jednim okom, objekti mogu izgledati udvostručeni ili poput prizraka.
Čest Poklapanje Snage Naočara: Kako katarakia napreduje, optička moć oka se menja, što može zahtevati česta ažuriranja naočara ili kontaktnih sočiva.
Poteškoće sa Viđenjem Noću: Kvalitet vida u slaboj svetlosti ili noću značajno se smanjuje.
Poteškoće pri Čitanju: Potreba za jaćom svetlošću za gledanje u blizinu.
Kako vidi osoba sa Kataraktom? :: Kada zamislimo elemente našeg oka kao elemente fotoaparata, bolest katarakte možemo zamisliti kao mutnjenje leće fotoaparata koja omogućava fokusiranje. Gubitak živosti boja, mutno viđenje, nelagoda od sjajne svetlosti noću, neuspevanje da se vide detalji u slaboj i tamnoj sredini - to su među vizuelnim poremećajima koje pacijenti doživljavaju.
✓Šta Uzrokuje Kataraktu?
Najčešći uzrok katarakte su prirodne promene koje se dešavaju u očnoj leći s godinama. Struktura proteina u leći se vremenom menja, što može stvoriti mutne zone.
✓Kako se Katarakia Leči?
Kirurgija je jedini tretman koji uklanja kataraktu. Promena naočara ili jača osvetljenja mogu u ranoj fazi pomoći da se vizuelne tegobe upravljaju na vreme; međutim, ne uklanjaju kataraktu.
✓Kada se Razmatra Operacija Katarakte?
Operacija katarakte je procedura u kojoj se prirodna očna leća pacijenta uklanja različitim hirurškim metodama i zamenjuje se veštačkom intraokulnom lećom. To je mikrohirurška operacija.
✓Fako Metoda i Intraokulna Leća
Fakoemulzifikacija (Fako) je tehniku bez šavova koja se trenutno smatra zlatnim standardom u hirurškom lečenju katarakte. U ovoj metodi, kroz vrlo mali rez od približno 2 milimetra na strani oka, uređaj koji emituje ultrazvuk visoke frekvencije (zvučne talase) koristi se da rastopi kataraktnu leću unutar oka i uspešno je usisava i čisti. U prirodnu gnezdu leće, koja je sada očišćena, postavlja se veštačka intraokulna leća (IOL) izabrana prema potrebama pacijenta.
✓Monofokalane (Jednofokalne) Leće
Ove leće su dizajnirane da oštrim vidom fokusiraju vid na jednoj daljini (obično daleinu). Nakon operacije, pacijenti mogu jasno videti daleku distancu bez naočara, ali trebaju naočare za bliske aktivnosti kao što je čitanje.
✓Multifokalane (Multifokalne) i Trifokalane (Trifokalne) Leće
Ove leće, poznate i kao "pametne leće", pružaju oštar vid na daljoj, srednjoj i bliskoj distanci, te imaju za cilj da svedu pacijentovu zavisnost od naočara na minimum.
✓Urođena (Kongenitalna) Katarakta i Značaj Ranog Dijagnostikovanja
Urođena (kongenitalna) katarakta je stanje u kojem beba ima mutnjenje leće na jednom ili oba oka pri rođenju. Ovo stanje ima hitan i kritičan značaj jer može sprečiti normalnu razvojnu putanju vizuelnog sistema bebe. Može se prepoznati po znakovima kao što su bela fleka na zjenoci (leukokori) ili strabizam. Ako se ne otkrije rano i ne lecи, može dovesti do toga da mozak nauči da ignoriše slike koje dolaze iz tog oka i kao rezultat do trajnog slabljenja vida (lienje oka ili amblijopija). Iz tog razloga, oftalmološke preglede bebe nakon rođenja i hitna konzultacija oftalmologa u slučaju bilo kakve sumnje su od vitalnog značaja. Lečenje se obično vrši hirurškom intervencijom u prvih nekoliko meseci života.
✓Ostaje li Pacijent Hospitalizovan Nakon Operacije Katarakte?
Operacija katarakte se obično primenjuje kao dnevna procedura. Pacijent se nakon operacije prati određeno vreme i ako nema nikakvih komplikacija, obično se otpušta isti dan. Plan praćenja može varirati u posebnim zdravstvenim situacijama.
Operacija katarakte se obično primenjuje ambulantno i pacijenti mogu biti otpušteni isti dan nakon potrebnih kontrola. Nakon operacije pacijent se određeno vreme prati u odeljenju za odmor i posmatranje. Vreme otpuštanja može varirati zavisno od primenjene anestezije, opšteg stanja pacijenta i procene oka nakon operacije.
Vid može biti inicijalno zamućen nakon operacije. Iako vid počinje da se pojavljuje jasniji u roku od nekoliko dana kod većine osoba, oporavak oka i uspostavljanje vida mogu trajati nekoliko nedelja. Vreme oporavka varira od osobe do osobe zavisno od intenziteta katarakte, strukture oka, korišćene intraokularne sočive i pratećih oboljenja retine, roženice ili optičkog živca.
U prvih nekoliko dana mogu se javiti blaga bolnost, osećaj stranog tela, suze, osetljivost na svetlo, privremeno zamućenje ili blaga crvenilo. Očekuje se da ove tegobe vremenom slabjabe. Neki ljudi mogu videti boje bliže i življe nakon operacije; razlog za to je što se prirodni očni leć koji je popravio od katarakte uklanja i zamenjuje sa prozirnom veštačkom intraokularnsom sočivom.
Očne kapi koje su ordinirane nakon operacije moraju se primenjivati kako je propisano i kontrolni pregledi ne smeju biti izostavljani. Ukoliko dođe do naglog smanjenja vida, progresivnog crvenila, intenzivne bola koja ne prođe, svetlosnih muva ili novog intenzivnog lebdenja, neophodno je odmah kontaktirati oftalmologa.
Da li katarakt uzrokuje slepilo?
Da. Neležena i napredujuća katarakt može dovesti do postepenog smanjenja vida i na naprednim stadijumima do ozbiljne gubitka vida, čak i do slepila. Međutim, gubitak vida uzrokovan katarraktom se većinom može lečiti operacijom. Tijekom Operacije katarakte, prirodni kristalус oka koji je izgubio prozirnost se uklanja i zamenjuje se veštačkim intraokulnim sočivom. Kada katarakt počne da utiče na svakodnevni život zbog problema sa vidom, oftalmološki pregled ne sme se odložiti.
Da li katarakt boli?
Katarakt obično ne uzrokuje bol. Najčešće početne simptome su; polako napredujuća mutna vizija, bljeđenje boja, halos oko svetlosti, zasljepljivanje i smanjenje noćnog vida. Ako imate naglu ili jaku bol u oku, jasnu crvenilo, nagli gubitak vida ili svetlosne fleševe, ovi simptomi ne bi trebalo direktno vezati za kataraktu. Pošto može biti simptom druge bolesti očiju, trebate da konsultujete oftalmologa u kratkom vremenskom periodu.
Da li se katarakt može videti spolja?
Katarakt se u početnim i srednjim stadijumima obično ne vidi kada se gleda spolja. Katarakt se ne razvija na spoljnoj površini oka, već se razvija u prirodnom sočivu koje se nalazi iza zjenice. Definitivna dijagnoza se postavlja oftalmološkim pregledom vida i specijalnim aparatom za ispitivanje zvanim biomikroskop. U nekim veoma naprednim vrstama katarakte može se primetiti siva ili bela boja iza zenice. Međutim, nije ispravno čekati dok postane vidljivo spolja; redovni oftalmološki pregledi su važni za ranu dijagnozu.
Da li se katarakt pojavljuje u oba oka istovremeno?
Katarakt se može razviti na jednom oku ili na oba oka. Katarakt povezana sa godinama razvitka kod većine ljudi utiče na oba oka; međutim, obično ne napreduje istom brzinom i u istom stepenu na oba oka. Katarakt na jednom oku može početi ranije ili biti u naprednijem stadijumu nego na drugom oku. Katarakt se ne prenosi i ne širi sa jednog oka na drugo. Ako je operacija potrebna na oba oka, procedure se obično planiraju na različite dane, vodeći računa o procesu ozdravljenja očiju.
Kada se izvršava Operacija katarakte?
Za Operaciju katarakte se ne čeka samo da katarakt dosegne određeni nivo ili "sazreva". Odluka o operaciji se donosi na osnovu toga u kojoj meri mutna vizija utiče na aktivnosti kao što su čitanje, vožnja, rad, gledanje televizije, prepoznavanje lica i obavljanje svakodnevnih poslova. Ako se vid nije dovoljno poboljšao uprkos promeni dioptrije naočara, ili ako problemi sa zasljepljivanjem i noćnim vidom smanjuju kvalitet života, Operacija katarakte se može razmotriti. Za operaciju ne postoji stroga starosna granica; pravo vreme se određuje nakon detaljnog oftalmološkog pregleda, vodeći računa o potrebama pacijenta za vidom i zdravlju očiju.
Koliko dugo traje Operacija katarakte?
Hirurška faza Operacije katarakte se kod većine pacijenata može završiti za otprilike 20–45 minuta. Međutim, kada se dodaju vreme pripremanja oka, primena anestezije i posle-operativno posmatranje, ukupno vreme koje se provede u bolnici može biti duže.
Da li je Operacija katarakte rizična?
Iako je Operacija katarakte često primenjivana hirurška procedura, kao što je slučaj sa svim operacijama, nosi određene rizike. Verovatnoća od komplikacija; zavisi od strukture oka, gustine katarakte, pridruženih bolesti očiju, prethodnih operacija ili trauma i opšteg zdravstvenog stanja osobe.
Da li se tokom Operacije katarakte pacijent leči u bolnici?
Operacija katarakte se u većini slučajeva primenjuje kao jednodnevna procedura. Pacijent se prati određeno vreme nakon operacije i obično se otpušta isti dan kada je stanje oka odgovarajuće; plan praćenja se može promeniti u slučajevima posebnog zdravstvenog stanja.
Da li se Operacija katarakte izvršava sa anestezijom?
Operacija katarakte se obično izvršava sa pacijentom koji je budan, koristeći kapi za uspavljivanje očiju ili lokalnu anesteziju primenjenu oko oka. Po potrebi, mogu se dati lekovi koji će pomoći da se pacijent oseti udobnije; opšta anestezija se može razmotriti u odabranim situacijama.
Da li se Operacija katarakte na oba oka izvršava istovremeno?
Ako je katarakt prisutna na oba oka, svako oko se posebno procenjuje. Operacije se obično planiraju u različitim vremenima; vreme između dva postupka se određuje prema stanju očiju, ozdravljenju prvog oka i evaluaciji hirurga.
Koja su nežel jena dejstva Operacije katarakte?
Nakon Operacije katarakte, blaga peču, suznjenje i privremena mutnoća su normalni u prvih nekoliko dana. Retko, ali se mogu videti neželjena dejstva i komplikacije kao što su infekcija, promene intraokularnog pritiska, edem rožnjače ili retine.
Na šta treba voditi računa nakon Operacije katarakte?
U prvim danima nakon Operacije katarakte, nije trljati oko, izbjegavati kontakt sa vodom i sapunom, redovno koristiti propisane kapi i ne ležati na strani operiranog oka od vitalnog je značaja da se spreči rizik od infekcije i ubrza ozdravljenje. Nikada ne trljajte ili grebite oko. Tokom prvog tjedna izbjegavajte kontakt vode, šampona i sapuna sa okom. Prilikom kupanja, savijte glavu unatrag za pranje. Držite se podalje od mora, bazena i hamama najmanje jedan mesec. Ne šminkajte se oko oka tokom prve nedelje. Ne ležite na strani operiranog oka. Tokom prvih nedelja izbjegavajte dizanje težine. Izbjegavajte nagete pokrete, savijanje napred i intenzivno naprezanje/kašljanje.
