Kalp deliği, genellikle doğuştan gelen bir hastalıktır ve delik küçükse semptomlara neden olmaz ancak büyük delikler, kilo alamama, nefes darlığı veya hızlı nefes alma gibi semptomlara neden olmaktadır.
✓Kalpte Delik Nedir?
Kalpte delik genellikle doğuştan gelen bir kalp kusurudur. Kalpte delik, kalbin kulakçıkları veya karıncıkları arasında açıklık olması anlamına gelir. Anne karnında bebeğin kalbi gelişirken odacıklar tam kapanmayabilir ve kalp deliği oluşur. Kalpte delik, nadiren sonradan da oluşabilmektedir. Kalpteki delik, kirli kanın ve temiz kanın birbirine karışmasına neden olur ve kanın, olağan akış yönü bozulur.
✓Kalp Deliği Türleri Nelerdir?
Kalp deliği, kalpte oluşan açıklıklar için kullanılan ve aslında tıbbi olmayan bir tabirdir. Kalp deliği, “doğuştan septal defekt” olarak adlandırılır. Kalp deliği türleri, kalpteki deliğin yerine göre değişir ancak en sık karşılaşılan kalp deliği türleri şunlardır:
Atriyal Septal Defekt (ASD)
Ventriküler Septal Defekt (VSD)
Patent Foramen Ovale (PFO)
✓Atriyal Septal Defekt (ASD) Nedir?
Atriyal septal defekt (ASD), kalbin sağ ve sol üst kulakçıkları (atriumlar) arasındaki duvarda doğuştan var olan açıklıktır. ASD nedeniyle oksijen açısından zengin ve temiz kan, sol üst odacıktan sağ üst odacığa geçmektedir. Atriyal septal defekt (ASD) nedeniyle sağ kalbe ve akciğerlere giden kan miktarı artar ve sonucunda akciğer basıncı yükselir veya sağ kalp büyüyebilir. Atriyal septal defekt (ASD) deliği küçükse belirti vermeyebilir ve bu nedenle çocukluk döneminde fark edilmeyebilir. Atriyal septal defekt (ASD) belirtileri şunlardır:
Nefes darlığı
Çabuk yorulma
Çarpıntı
Kalp ritim bozukluğu
Atriyal septal defekt (ASD), EKO ile teşhis edilebilir ve ayrıntılı görüntüleme için transözofageal ekokardiyografi gerekebilir.
✓Ventriküler Septal Defekt (VSD) Nedir?
Ventriküler Septal Defekt (VSD) kalbin sağ ve sol alt karıncıkları (ventriküller) arasındaki duvarda doğuştan var olan açıklıktır. VSD nedeniyle oksijen açısından zengin ve temiz kan, sol alt odacıktan sağ alt odacığa geçmektedir. Ventriküler Septal Defekt, kalp büyümesine, kalpte aşırı yüklenmeye ve kalp yetmezliğine neden olabilir. Ventriküler Septal Defekt (VSD) deliği küçükse belirti vermeyebilir, bu nedenle çocukluk döneminde fark edilmeyebilir ve kendiliğinden kapanabilir. Ventriküler Septal Defekt (VSD) belirtileri şunlardır:
Hızlı nefes alma
Beslenme zorluğu
Kilo alamama
Sık sık solunum yolu enfeksiyonu olmak
✓Patent Foramen Ovale (PFO) Nedir?
Patent foramen ovale (PFO), doğumdan sonra kapanması gereken bir açıklığın kapanmaması neticesinde ortaya çıkar. Anne karnındaki bebekte sağ ve sol odacıklar arasında “foramen ovale” adı verilen doğal bir açıklık bulunur. Bu açıklık normalde doğumdan kısa süre sonra kapanmaktadır ancak bazı bebeklerde bu kapanma gerçekleşmez ve Patent foramen ovale (PFO) denir. PFO genellikle zararsızdır ancak bazen felç (inme), migren veya Derin Ven Trombozu (DVT) gibi problemlere neden olabilmektedir. Ayrıca PFO, pıhtı atması ve enfeksiyon gibi komplikasyonlara yol açabilir.
✓Kalp Deliği Neden Olur?
Kalp deliği nedeni genellikle bilinmemektedir ve çoğunlukla doğuştan gelmektedir. Kalp deliği nedenleri aşağıdakilerden biri veya birkaçı olabilir:
Genetik
Kromozom anomalileri
Bazı ilaçların kullanımı
Hamilelikte alkolizm
Hamilelikte sigara kullanmak
Annede lupus
Annede diyabet
✓Kalp Deliği Nasıl Teşhis Edilir?
Kalp deliği teşhisi ilk olarak üfürüm sesi ile başlar. Kardiyoloji uzman hekimi, kalpte üfürüm duyarsa delikten şüphelenebilir ve EKO(ekokardiyografi) ile kalbin görüntüsüne bakabilir. Kalpte delik teşhisi için kullanılan testler ve tanı yöntemleri şunlardır:
Ekokardiyografi (EKO)
Kardiyak BT
Kardiyak MR
Göğüs röntgeni
Efor Testi (Yetişkinler için)
✓Kalp Deliği Tedavisi ve Ameliyatı Nasıldır?
alp deliği tedavisi deliğin türüne, ebatına, hastanın yaşına ve belirtilerin şiddetine göre değişiklik göstermektedir. Küçük ve belirti göstermeyen kalp deliği genellikle tedavi gerektirmez ve sadece düzenli takip yeterli olabilmektedir. Kalp deliği tedavi yöntemleri şunlardır:
İlaç tedavisi: Kalp deliği ilaç tedavisi, genellikle kalp deliğini kapatmaya yönelik değil, semptomları hafifletmeye yöneliktir.
Kateter ile kapatma: Kasıktan girilerek kalbe ulaşılır ve açıklığın üzeri kateter yardımıyla kapatılır.
Açık kalp ameliyatı: Büyük deliklerde açık kalp ameliyatı gerekebilir ve hasta kalp-akciğer makinesine bağlanır. O sırada delik, yama yardımıyla veya dikiş yolu ile kapatılır.
Kalbimde Delik Olduğunu Nasıl Anlarım?
Kalpte delik küçükse genelde belirti göstermeyebilir ancak kalpteki delik büyükse özellikle doğuştan geldiğinde bebeklerde emme bozukluğu ve çocuklarda hızlı nefes alma, kilo alamama ve sık sık akciğer enfeksiyonu olma gibi belirtilere neden olur. Yetişkinlerde kalp deliği sıklıkla nefes darlığı, çabuk yorulma ve çarpıntı ile kendini gösterir.
Kalpte Üfürüm Nedir?
Kalpte üfürüm, kalpten geçen kanın düzensiz şekilde akması nedeniyle stetoskop ile dinlenirse duyulan üfleme benzeri bir sestir. Kardiyoloji uzman hekimi, fizik muayene sırasında steteskop ile hastanın göğsünü dinlerken üfürüm duyarsa kalpte delikten şüphelenebilir. Özellikle yenidoğan bebeklerde üfürüm ciddiye alınmalıdır.
Kalpte Delik Olması Tehlikeli mi?
Kalpte delik olması, deliğin ebatına, konumuna ve neden olduğu semptomlara göre tehlikeli olabilir. Büyük kalp delikleri, kalp yetmezliğine ve felç gibi sağlık problemlerine neden olabilmektedir.
Kalp Deliği Doğuştan mı Olur?
Evet, kalpte delik çoğunlukla doğuştandır ve bebek, anne karnındayken yani kalbin gelişimi sırasında oluşmaktadır. Doğumda gelişen kalp hastalıklarına konjenital kalp hastalıkları denmektedir ve kalp deliği, bu hastalıklardan biridir.
Eko’da Kalp Deliği Belli Olur mu?
Ekokardiyografi (EKO) kalp deliği teşhisi için kullanılan ilk yöntemdir ancak daha ayrıntılı görüntüleme için transözofageal eko (Mideden girilerek yapılan eko) veya kontrastlı eko da tercih edilebilir.
Kalp Deliği EKG’de Belli Olur mu?
Elektrokardiyografi (EKG), kalbin elektriksel aktivitesini ölçer ancak doğrudan kalpte delik olduğunu göstermez. Fakat VSD veya ASD gibi kalp deliği türleri, kalbin sağ tarafında büyümeye, ritim bozukluklarına veya diğer elektriksel değişikliklere neden olduğundan EKG, kalpte bir sorun olduğuna işaret edebilir.
Kalp Deliği Ameliyatı Kaç Yaşında Yapılır?
Kalp deliği ameliyatı, genellikle deliğin türüne ve ciddiyetine göre planlanmaktadır. Ciddi semptomlara neden olan Ventriküler Septal Defekt (VSD) var ise doğumdan sonraki ilk 6. ile 12. ay içerisinde cerrahi işlem planlanabilir. Atriyal septal defekt (ASD) var ise 2 ile 5 yaş arasında ameliyat planlanır çünkü bu yaş aralığı kalp dokusunun iyileşmesi açısından idealdir. Kateterle kapatılabilecek kalp delikleri için yaş sınırı daha esnektir ve genellikle 3 yaş üzeri çocuklarda ya da erişkinlerde kateterle kapatma uygulanabilir. Kalp deliği ameliyatı hastanın yaşına, kalp fonksiyonlarına ve belirtilere göre uzman hekim kararıyla belirlenmektedir.
Kalp Deliği Zamanla Kapanır mı?
Bazı küçük kalp delikleri, özellikle ventriküler septal defekt (VSD), çocukluk çağında kendiliğinden kapanabilmektedir. Patent foramen ovale (PFO), zamanla kapanabilir ancak açık da kalabilmektedir. Atriyal septal defekt (ASD) ise zamanla kapanmaz ve işlem gerektirmektedir.
Kalp Deliği Ameliyatı Zor mudur?
Kalp deliği ameliyatı, kateter ile kapatma veya açık cerrahi işlem olarak iki farklı şekilde yapılabilir. Her cerrahi işlemde olduğu kadar kalp deliği ameliyatlarında da komplikasyon riski bulunmaktadır.
Kalp Deliği Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Kalp deliği tedavi edilmezse zaman içinde kalp yetmezliği, akciğer hipertansiyonu, ritim bozuklukları ve felç gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Büyük kalp delikleri, kalbin aşırı çalışmasına ve neticesinde kalp yetmezliğine neden olabilir.
Kalp Deliği Kaç Yaşında Kapanır?
alp deliğinin kendiliğinden kapanma yaşı, deliğin türüne ve ebatına göre değişir. Çoğu ventriküler septal defekt (VSD) 1-2 yaş arasında kapanabiliyorken patent foramen ovale (PFO) türü kalp delikleri yetişkinlik döneminde de açık kalabilir. Atriyal septal defekt (ASD) türü delikler ise genellikle kendiliğinden kapanmaz ve tıbbi müdahale gerekir.
Kalp Deliği ile Yaşanır mı?
Evet, kalbi delik olan hastalar çoğunlukla sağlıklı bir yaşam sürebilir. Özellikle kalbindeki delik küçük olan veya tedavi edilmiş hastalar, normal bir hayat sürdürebilir. Ancak tedavi edilmemiş büyük kalp deliklerinin komplikasyona neden olma ihtimali yüksektir ve düzenli takip ile uygun tedavi şarttır.