Qapalı Safra Kisəsi Ameliyatı (Laparoskopik Kolesistektomi) safra kisəsi ameliyatı üçün tətbiq olunan metodlardan biri olub safra kisəsi problemləri səbəbindən ameliyat tələb edən xəstələrə tətbiq olunan, açıq ameliyata nisbətən daha kiçik kəsilərindən aparılan bir ameliyat olub, daha az yara izi, daha az ağrı və xəstənin xəstəxanada qalış müddətini qısaltaraq sağalma prosesini sürətləndirən bir ameliyat növüdür.
✓Laparoskopik Kolesistektomi Necə Edilir?
Qapalı Safra Kesəsi Əməliyyatı (Laparoskopik Kolesistektomi) ümumi anesteziya ilə pasient sırt üstü yatış vəziyyətində adətən qarına 4 kiçik kəsik edilərək tətbiq olunan bu əməliyyatla əvvəlcə qarın içinin rahat görülməsi və əməliyyatda istifadə ediləcək alətlərin rahat hərəkət etməsi üçün karbon dioksid qazı ilə şişirilir. Qarına edilən kiçik kəsiklərdən əməliyyat zamanı istifadə ediləcək alətlərin rahat girişini təmin etmək məqsədilə trokar deyilən borular yerləşdirilir.
✓Göbək ətrafından edilən kəsikdən isə bir kamera daxil edilərək safra kesəsi əməliyyatı qapalı (laparoskopik) şəkildə tamamlanır və safra kesəsi bu kəsik yerlərindən birindən çıxarılır. Ardından qarın içi yenidən nəzarət edilərək qarın içərəsindəki qaz tamamilə boşaldılır, edilmiş olan kiçik kəsiklər tikişlə bağlanır və pansuman edilir.
✓Qapalı Safra Kesəsi Əməliyyatı Nə Qədər Sürer?
Qapalı Safra Kesəsi Əməliyyatı (Laparoskopik Kolesistektomi) adətən 40 dəqiqə – 2 saat arasında sürür. Bu müddət hastanın ümumi vəziyyətindən, safra kəsəsindəki problemlərdən, anatomik dəyişikliklərin olmasından və cerrahın təcrübəsindən asılı olaraq dəyişiklik göstərə bilər. Bu müddətlər əməliyyat əvvəlki hazırlıq və əməliyyat sonrası ayılma prosesini özündə saxlamır.
✓Qapalı Safra Kesəsi Əməliyyatı Neçə Günə İyileşir?
Qapalı Safra Kesəsi Əməliyyatı (Laparoskopik Kolesistektomi) iyileşmə prosesi adətən sürətlidir. Ortalama 1 gün sonra xəstə təxridac edilir. Təxminən 1-2 həftə ərzində normal gündəlik aktivitələrinə qayıda bilər. Bu müddətlər hastanın ümumi sağlamlıq vəziyyətindən, əməliyyatın necə keçməsindən və hastanın tövsiyələrə əməl edib-etməməsindən asılı olaraq dəyişiklik göstərə bilər.
✓Qapalı Safra Kesəsi Əməliyyatında Neçə Delik Açılır?
Qapalı Safra Kesəsi Əməliyyatında (Laparoskopik Kolesistektomi) adətən 3 – 4 kiçik delik açılaraq edilir. Bu deliklərdən biri göbək ətrafından açılaraq buradan əməliyyat zamanı istifadə ediləcək kamera daxil edilir. Digər delikləri qarnın üst və sağ tərəfindən açılır. Açılacaq olan deliklərin sayı və yeri cerrahın seçimindən və əməliyyatın gedişatından asılı olaraq dəyişiklik göstərə bilər.
✓Kimlərə Tətbiq Edilə Bilər?
Laparoskopik kolesistektomi adətən safra daşı, safra kesəsi iltihabı (kəskin və ya xroniki kolesistit), safra kesəsi polipləri və ya daşsız safra kesəsi funksiya pozulması kimi hallarda tətbiq edilir.
✓Əməliyyat qərarı, hastanın şikayətlərindən, ultrasəs və laborator nəticələrindən asılı olaraq verilir. Aşağıdakı hallarda adətən bu metod seçilir:
✓Safra daşı səbəbindən tez-tez qarın ağrısı, həzm pozulması və ya mə'də bulantısı yaşayanlar,
✓Safra kesəsi iltihabı keçirlər,
✓Safra kesəsi polibi (xüsusilə 1 sm-dən çox) olanlar,
✓Safra yollarında tıxacıq riski daşıyan xəstələr,
✓Təkrarlanan safra sancıları və ya pankreatit tarixçəsi olanlar.
✓Lakin bəzi hallarda laparoskopik metod uyğun olmaya bilər. Məsələn; əvvəlcədən çox sayda qarın əməliyyatı keçirmiş, ciddi yapışıqları olan, safra yollarında ileri dərəcə iltihab və ya tumor olan xəstələrdə açıq cerrahiyyə seçilə bilər. Cerrah, əməliyyat əvvəlki muayinə və tədqiqat nəticəsində ən düzgün metodu müəyyən edir.
✓Xəstəxanada Qalış Müddəti Nə Qədərdir?
Laparoskopik kolesistektomi, adətən 1 gecə xəstəxanada qalmağı tələb edən bir əməliyyatdır. Bəzi seçilmiş xəstələrdə (məsələn, gənc, əlavə xəstəliyi olmayan, fəaliyyətsiz hallarda) günlük cerrahiyyə şəklində tətbiq oluna bilər və xəstə eyni gün təxridac oluna bilər.
✓Əməliyyat müddəti ortalama 30–60 dəqiqə arasında dəyişir. Xəstələr adətən əməliyyatdan bir neçə saat sonra yürüyə bilirlər, maye qidalarla qidalanmağa başlanır. Əksər insanlar 3–5 gün ərzində gündəlik yaşamlarına qayıda bilərlər və 1 həfta sonra işə başlaya bilərlər. Açıq əməliyyatla müqayisə edildikdə bu müddət olduqca qısadır (açıq cerrahiyyədə iyileşmə 2–4 həftəyə çata bilər).
Bağlı Öd Kisəsi Ameliyyatı (Laparoskopik Kolesistektomi) sonrasında iyilənmə prosesi çoxu hallarda sürətli və problemsiz olur. Xəstə eyni gün açıqlanacağı kimi çoxu hallarda növbəti gün açıqlanır. Ameliyyat sonrası kəsik yerlərində hərəkətlə artıq ağrı, qarnın şişirilməsinə bağlı çiyin ağrısı (sadə ağrı kəsicilərlə bu ağrılar idarə altına alına bilər) şişkinlik, qaz ağrısı görülə bilər. Ameliyyat sonrası həkim və dietisyen təsisatlarına uyulması bu prosesin daha rahat keçməsini təmin edir.
Gündəlik fiziki aktivliyətlərə sadə gəzintilə başlanır həkim təsisatları ilə davam edilir. Yara qayğısı təsisatlarına və həkim nəzarətinə uyulmalıdır. Duş üçün 24 – 48 saat gözlənməlidir sonrasında duş şəklində yuyula bilər. İşə qayıdış 1- 2 həftə ərzində ola bilər. Ağır işlərdə çalışanlar üçün isə bu müddət 3 – 4 həftəyə çata bilər.