Pilonidal sinus, kuyruk sokumu bölgesində oluşan bir hastalıqdır. Kılların cildin alt dokusunda iltihaplanması nəticəsində oluşan bir kisttir. Kuyruk sokumu bölgesindəki kılların deri altında toplanmasıyla başlayır. Bu bölgədə meydana gələn sürtünmə, kıl kökülərinin tıxanmasına və enfeksiyonun yaranmasına səbəb olur. Sonradan deri altında bir kist və ya apse oluşur. Bu kist bir sinus halına gəlir və deri səthinə bir və ya daha çox açılışla bağlanır. Pilonidal sinus ameliyatı, bu problemin cərrahi yollarla müalicə edilməsidir. Ameliyatın məqsədi, sinusu təmizləmək, enfeksiyonu aradan qaldırmaq və sinusun yenidən oluşmasının qarşısını almaqdir. Bu xəstəlik kılların deri altında toplanması nəticəsində yararsə və yalnız kaşıntı kimi əlamətlər göstərdikdə ameliyatsız metodlarla müalicə edilə bilər. Enfeksiya tutduqdan sonra ağrı, irinli sızıntı, apse kimi hallar ortaya çıxa bilər. Bu halda ameliyat bir müalicə seçimi olaraq görülür.
✓Pilonidal Sinüs Nədir?
Pilonidal sinüs, kuyruk sokumu bölgəsində yaranan bir xəstəlikdir. Kılların dəridən alt toxumasında iltihab nəticəsində yaranan bir kistdir. Kuyruk sokumu bölgəsindəki kılların dəri altında toplanması ilə başlayır. Bu bölgədə yaranan sürtünmə, kıl kökünün tıkanmasına və infeksiya yaranmasına səbəb olur. Sonradan dəri altında bir kist və ya apse yaranır. Bu kist bir sinüs halına gəlir və dəri səthində bir və ya bir neçə açılışla bağlı olur.
✓Pilonidal Sinüs Diaqnozu Necə Qoyulur?
Pilonidal sinüs diaqnozu fiziki muayənə ilə qoyula bilər. Həkim, kuyruk sokumu bölgəsini diqqətlə yoxlayır. Açılışlar adətən göz ilə görünür. Qızartı, şişmə, irinə, axıntı əlamətləri axtarılır.
✓Pilonidal Sinüs Əməliyyatı Nədir?
Pilonidal sinüs əməliyyatı, bu problemin cərrahi yolla müalicə edilməsidir. Əməliyyatın məqsədi sinüsü təmizləmək, infeksiyanı aradan qaldırmaq və sinüsün yenidən yaranmasını təhis etməkdir. Bu xəstəlik kılların dəri altında toplanması nəticəsində yaranır və yalnız qaşıntı kimi əlamətlər göstərəndə əməliyyatsız metodlarla müalicə edilə bilər. Infeksiya tutduqdan sonra ağrı, irinə axıntısı, apse kimi vəziyyətlər ortaya çıxa bilər. Bu halda əməliyyat müalicə seçimi kimi görülür.
✓Pilonidal Sinüs Əməliyyatı Necə Edilir?
Pilonidal sinüs əməliyyatı adətən lokal anesteziya altında edilir. Kuyruk sokumu bölgəsi yuxatılır. Sinüsün olduğu bölgədə bir kəsik edilir. Bu kəsiyin ölçüsü sinüsün yayılmasına və kistin ölçüsünə görə dəyişə bilər. Sinüsün içi diqqətlə təmizlənir və kist tamamilə çıxarılır. İçəridə toplanan irinə, mayə, kıl kökləri təmizlənir.
✓Kist çıxarıldıqdan sonra yara bölgəsi təmizlənir, lazım olan hallarda drenaj borusu qoyularaq toplanan mayə və irinə bu metodla xaricə axıdılır. Yaranın qapanması üçün müxtəlif metodlar istifadə oluna bilər. Yaranın təbii şəkildə qapanması, dikiş ilə qapanması və ya dəri qreftası metodları mövcuddur.
✓Pilonidal Sinüs Əməliyyatı Riskiləri və Komplikasiyaları
Bu xəstəliyin müalicəsində infeksiya riski mövcuddur. Xüsusilə əməliyyat sonrası dövrdə yara qulluğuna diqqət etmək lazımdır.
✓Əməliyyat zamanı və sonrasında qanaxma riski mövcuddur.
✓Yara sağalması ilə əlaqədar problemlər ortaya çıxa bilər. Yara açıla bilər, natamam sağalma görülə bilər.
✓Əməliyyat sonrası yara bölgəsində mayə toplanması görülə bilər. Bu şəkildə infeksiya riski artır, yaranın sağalması gecikə bilər.
✓Əməliyyat sonrası ağrı, həssaslıq, narahatlıq hisləri yarana bilər lakin qısa müddətli ola bilər.
✓Yara bölgəsində toxuma sağalmasının bir hissəsi olaraq skar yaranması meydana gələ bilər.
✓Pilonidal Sinüs Müalicə Seçənəkləri Nələrdir?
1)Fenol Müalicəsi: Bu müalicə metodunda məqsəd sinüs dediyimiz dəri altındakı boşluğun fenol ilə irritasyon edilərək boşluğun qapanmasını təmin etməkdir. Prosedur bir neçə seans tələb edə bilər. Ən böyük üstünlüyü lokal anesteziya ilə edilə bilməsi və əmək qabiliyyətinin itirilməsinə səbəb olmaymasıdır. Başlanğıc vəziyyətlərə tətbiq edilə bilər lakin təkrar ehtimalının digər metodlara nisbətən yüksək olması dezavantajıdır.
✓2) Lazer Tətbiqi: Məqsəd tıpkı fenol müalicəsində olduğu kimi sinüs boşluğunun qapanmasını təmin etməkdir. Lokal anesteziya kifayətdir. Adətən tək seansın kifayət olması, təkrar ehtimalının fenol müalicəsinə nisbətən aşağı olması səbəbindən başlanğıc vəziyyətlərdə lazer prioritet müalicə seçimizdir.
✓3) Mikro Sinusektomi: Uzaq yerlərdə fistülizə olmayan vəziyyətlərdə prioritet seçimizdir. Prosedur üçün mini kəsik kifayət olmaqla təxminən bir həftada sağalma təmin olunur. Hastalar prosedur əvvəl lokal və ya spinal anesteziya alırlar. Xəstə eyni gün evə buraxılır. Bir neçə gün ərzində gündəlik həyatına qayıda bilər.
✓4) Flep Metodu: İlərləmiş vəziyyətlərdə dəri və dəri altı toxumanın geniş çıxarılmasının lazım olduğu dövrdə flep metodu bizim seçimiz olur. Xəstələnmiş bölgə çıxarılır və bu alan sağlam kalça dərisi ilə qapatılır. Prosedur spinal anesteziya altında edilir. Xəstələr bir gün sonra evə buraxılırlar.
Kıl dönməsi kimlərə daha tez görülür?
Xüsusilə 15–35 yaş arası gənc kəsində daha yaygındır. Güclü kıl böyüməsi, artıq çəki, uzun müddət oturmağı tələb edən işlər və hərəkətsiz yaşam risk faktorları arasındadır.
Kıl dönməsi müalicə edilməzsə nə olur?
Müalicə edilməmiş kıl dönməsi təkrarlanan yoluxma, xronik abslələrə və dəriyə açılan yeni kanalların inkişafına səbəb ola bilər. Bu vəziyyət daha geniş cərrahi müdaxiləni tələb edə bilər.
Ameliyatdan sonra işə nə vaxt qayıtmaq olar?
Qayıtma müddəti tətbiq olunan üsula və işin xarakterinə görə dəyişir. Minimal invaziv üsullarda bu müddət adətən daha qısadır; dəqiq müddət həkim tərəfindən müəyyən edilir.
Kıl dönməsinin tibbi adı nədir?
Kıl dönməsi, tibbi dildə 'pilonidal sinus' və ya 'pilonidal xəstəlik' olaraq adlandırılır. Bu termin Latın dilindən gələn olub 'kıl yatağı' mənasına gəlir. Adətən quyruq çuxuru bölgəsində dərinin altına daxil olan kılların səbəb olduğu iltihabı bir kist və ya sinus quruluşunu ifadə edir.
Kıl dönməsinin ağrısı və iltihabı üçün evdə nə edilə bilər?
Yüngül ağrı və narahatlıq vəziyyətində bölgəni təmiz və quru saxlamaq, sıx geyimlərdən çəkinmək və uzun müddət oturmamaq yüngülləşmə təmin edə bilər. İlıq suyunda oturma banyo şikayətləri azada bilər. Lakin qızardı, şişkinlik, axıntı və ya температур varsa bu bir yoluxma əlaməti ola bilər və evdə tətbiq olunan üsullar kafi olmaya bilər. Bu vəziyyətdə öz başınıza dərman və ya krem tətbiq etmək əvəzinə, düzgün müalicə planı üçün bir ümumi cərraha müraciət etməniz tövsiyə olunur.
Kıl dönməsi ameliyatla necə çıxarılır?
Kıl dönməsi müalicəsində məqsəd, iltihabı sinus toxumasının və içindəki kıl qalıqlarının tam təmizlənməsidir. Kiçik və başlanğıc mərhələli hallar üzrə mikrosinus ekstomiya və ya lazer üsulları ilə bölgəvi müdaxilə kafi ola bilərkən, təkrarlanan və ya geniş yayılmış xəstəlikdə klassik cərrahi eksizyon üstün tutulur. Hansı üsulun tətbiq ediləcəyi; xəstəliyin mərhələsinə, əvvəlki təkrarlara və muayənə tapıntılarına görə cərrah tərəfindən müəyyən edilir. Müdaxiləsi sonrası yara qayğısı da nüks riskini azaltmada mühüm rol oynayır.
Kıl dönməsi erkən diaqnoz edilərsə müalicə prosesi necə olur?
Kıl dönməsi erkən dövrədə, yəni hələ absle və ya axıntı əmələ gəlməmiş zaman aşkar edilərsə müalicə variantları daha sadə ola bilər. Bu mərhələdə bölgəni təmiz və quru saxlamaq, tüyləri nizamla kəsmək və həkim nəzarətində kiçik müdaxilələrlə (mikrosinus ekstomiya, lazer kimi) problem böyümədikcə həll etmək olar. Erkən diaqnoz, təkrarlanan absle və daha geniş cərrahi zərurətini azalda bilər. Quyruq çuxurunda həssasilik, yüngül şişkinlik və ya kiçik bir çuxur aşkar etdiyiniz zaman tez bir zamanda bir ümumi cərraxa müraciət etməniz tövsiyə olunur.
Quyruq çuxurundakı absle özülüklə patlarsa nə edilməli?
Quyruq çuxurundakı absle özülüklə patlarsa bölgəni sürtmədən, ilıq suyulla ehtiyatla təmizləməniz və təmiz bir marllı pəncə ilə örtməniz uyğundur. Axıntı davam edirsə, температур, pis qoxu və ya yayılan qızardı kimi əlamətlər varsa tez bir zamanda bir sağlıq qurumuna müraciət edilməlidir. Özülüklə boşalan absle müvəqqəti yüngülləşmə təmin etsə də, altındakı sinus yolu adətən davam edir və təkrarlana bilər. Bu səbəbdən absle boşaldıqdan sonra da bir ümumi cərraxa muayənə olmaq, daimi müalicə planı üçün vacibdir.
Kıl dönməsinə nə fayda verir, gündəlik həyatda nələrə diqqət edilməli?
Kıl dönməsi narahatlığını azaltmaq üçün bölgəni təmiz və quru saxlamak, uzun müddət oturmaqdan qaçınmaq, dar geyim əvəzinə rahat paltarlar seçmək və tüyləri nizamla təmizləmək tövsiyə olunur. Artıq çəkilər və tərləmə şikayətləri problemi artıra biləcəyindən çəkinin kontrol edilməsi də faydalı ola bilər. Lakin bu tövsiyyələr yalnız dəstəkləyici xarakterlidir; daimi həll üçün altında olan sinus yolunun bir ümumi cərrah tərəfindən qiymətləndirilməsi və uyğun müalicə üsulunun müəyyən edilməsi lazımdır.
Müalicə harç necə müəyyən edilir?
Kıl dönməsi müalicəsində harç, muayənədən əvvəl müəyyən edilə bilməz. Hansı üsulun uyğun olduğu, xəstəliyin mərhələsi və yayılması, tətbiq ediləcək anesteziya növü, müdaxilənin konsultasiya cahanında mı yoxsa xəstəxanada mı həyata keçirələcəyi və eşlik edən sağlıq problemləri planı dəyişir; bunlar ancaq muayənədə aydınlaşır. Sağlıq xidmətlərində tanıtım qanunvericilik tələbi ilə bu saytda harç məlumatı yerində deyil; muayənə sonrasında sizə fərdi müalicə planı ilə birlikdə məlumatlandırılma aparılır.