جراحی تاسه صفرا بسته (کولسیستکتومی لاپاروسکوپی) یکی از روشهای مورد استفاده برای جراحی تاسه صفرا است که برای بیمارانی که به دلیل مشکلات تاسه صفرا نیاز به جراحی دارند اعمال میشود. این جراحی با برشهای کوچکتر نسبت به جراحی باز انجام میگیرد و نوعی جراحی است که باعث کاهش زخم، کاهش درد و کاهش مدت بستری بیمار در بیمارستان میشود و روند بهبودی را تسریع میبخشد.
✓کولسیستکتومی لاپاراسکوپی چگونه انجام میشود؟
جراحی بسته کیسه صفرا (کولسیستکتومی لاپاراسکوپی) تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و بیمار به پشت خود دراز میکشد. معمولاً 4 برش کوچک در شکم ایجاد میشود. در این جراحی ابتدا شکم برای دید بهتر و حرکت بهتر ابزارهای جراحی، با گاز دیاکسید کربن پر میشود. از طریق برشهای کوچک شکم، لولههایی به نام تروکار قرار داده میشود تا ابزارهای جراحی بتوانند راحت وارد و خارج شوند.
✓از طریق برشی که در اطراف ناف ایجاد میشود، دوربین وارد میشود و جراحی کیسه صفرا به صورت بسته (لاپاراسکوپی) انجام میپذیرد و کیسه صفرا از یکی از این برشها خارج میشود. سپس شکم دوباره بررسی میشود، گاز داخل شکم کاملاً تخلیه میگردد، برشهای کوچک خیاط میشوند و پانسمان انجام میشود.
✓جراحی بسته کیسه صفرا چقدر طول میکشد؟
جراحی بسته کیسه صفرا (کولسیستکتومی لاپاراسکوپی) معمولاً بین 40 دقیقه تا 2 ساعت طول میکشد. این مدت بسته به وضعیت عمومی بیمار، مشکلات کیسه صفرا، وجود تغییرات آناتومیکی و تجربه جراح میتواند متفاوت باشد. این مدت شامل آمادگی قبل از جراحی و فرآیند بیدار شدن بعد از جراحی نیست.
✓جراحی بسته کیسه صفرا در چند روز بهبود مییابد؟
فرآیند بهبود جراحی بسته کیسه صفرا (کولسیستکتومی لاپاراسکوپی) معمولاً سریع است. بیمار معمولاً بعد از 1 روز مرخص میشود. در طول 1 تا 2 هفته میتواند به فعالیتهای روزمره عادی بازگردد. این مدتها بسته به وضعیت سلامت عمومی بیمار، نحوه پیگیری جراحی و رعایت بیمار از توصیهها متفاوت است.
✓چند سوراخ در جراحی بسته کیسه صفرا باز میشود؟
در جراحی بسته کیسه صفرا (کولسیستکتومی لاپاراسکوپی) معمولاً 3 تا 4 سوراخ کوچک باز میشود. یکی از این سوراخها از اطراف ناف باز میشود تا دوربین جراحی از این طریق وارد شود. سوراخهای دیگر از قسمت بالا و سمت راست شکم باز میشود. تعداد و محل سوراخهایی که باز میشوند بسته به ترجیح جراح و روند جراحی متفاوت است.
✓برای کیها قابل اعمال است؟
کولسیستکتومی لاپاراسکوپی معمولاً در مواردی مانند سنگ صفرا، التهاب کیسه صفرا (کلسیستیت حاد یا مزمن)، پولیپ کیسه صفرا یا اختلال عملکرد کیسه صفرا بدون سنگ به کار میرود.
✓تصمیم جراحی بر اساس شکایات بیمار، نتایج سونوگرافی و نتایج آزمایشگاهی گرفته میشود. این روش معمولاً در موارد زیر ترجیح داده میشود:
✓افرادی که به دلیل سنگ صفرا مکرر از درد شکم، عدم تحمل غذا یا حالت تهوع رنج میبرند،
✓افرادی که التهاب کیسه صفرا را تجربه کردهاند،
✓افرادی که پولیپ کیسه صفرا دارند (به خصوص بیش از 1 سانتیمتر)،
✓بیماریای که خطر انسداد در مجاری صفرا دارند،
✓افرادی با سابقه تکرار دردهای صفروی یا پانکراتیت.
✓اما در برخی موارد روش لاپاراسکوپی مناسب نیست. برای مثال؛ در بیماریای که قبلاً تحت چندین جراحی شکم قرار گرفتهاند، دارای چسبندگی شدید، التهاب پیشرفته در مجاری صفرا یا دارای تومور هستند، جراحی باز ترجیح داده میشود. جراح پس از معاینه و آزمایشهای قبل از جراحی صحیحترین روش را تعیین میکند.
✓مدت اقامت در بیمارستان چقدر است؟
کولسیستکتومی لاپاراسکوپی معمولاً به 1 شب اقامت در بیمارستان نیاز دارد. در برخی بیماران منتخب (به عنوان مثال جوان، بدون بیماری همراه، موارد بدون عوارض) میتواند به صورت جراحی روزکار انجام شود و بیمار در همان روز مرخص شود.
✓مدت جراحی به طور متوسط بین 30 تا 60 دقیقه متغیر است. بیماران معمولاً چند ساعت بعد از جراحی میتوانند راه بروند، تغذیه با مایعات آغاز میشود. اکثر افراد در طول 3 تا 5 روز میتوانند به زندگی روزمره خود بازگردند و بعد از 1 هفته میتوانند کار شروع کنند. این مدت در مقایسه با جراحی باز بسیار کوتاه است (در جراحی باز، بهبود 2 تا 4 هفته طول میکشد).
فرآیند بهبودی پس از جراحی کیسه صفرا بسته (کولسیستکتومی لاپاروسکوپی) اغلب سریع و بدون مشکل است. بیمار میتواند در همان روز ترخیص شود یا اغلب روز بعد ترخیص داده میشود. پس از جراحی ممکن است درد در محل بریدگیها با حرکت افزایش یابد، درد شانه ناشی از پر کردن شکم (این دردها را میتوان با مسکنهای ساده کنترل کرد)، تورم، و درد گاز مشاهده شود. رعایت توصیههای پزشک و متخصص تغذیه پس از جراحی باعث میشود این دوره راحتتر سپری شود.
فعالیتهای فیزیکی روزانه با پیادهرویهای ساده آغاز میشود و با توصیههای پزشک ادامه مییابد. باید از توصیههای مراقبت از زخم و معاینههای پزشک پیروی کرد. برای حمام باید 24 تا 48 ساعت صبر کرد و سپس میتوان به صورت دوش استحمام کرد. بازگشت به کار میتواند در عرض 1 تا 2 هفته انجام شود. برای کسانی که در کارهای سنگین کار میکنند این مدت میتواند 3 تا 4 هفته باشد.