Tiroidektomi, boyundaki tiroid bezinin tamamının ya da bir kısmının ameliyatla çıkarılması işlemidir. Paratiroidektomi ise kalsiyum dengesini sağlayan paratiroid bezlerinin hastalıklı olanlarının çıkarılması operasyonudur
✓Tiroid ve Paratiroid Cerrahisi Nedir?
Tiroid ve Paratiroid cerrahisi, tiroid ve paratiroid bezlerinde oluşan hastalıkların ve tümörlerin cerrahi müdahale ile tedavi edilmesini kapsar. Tiroid bezi, boynun ön kısmında yer alarak metabolizma hızını düzenleyen hormonlar üretirken, paratiroid bezleri ise vücuttaki kalsiyum ve fosfor dengesini sağlar. Bu bezlerde meydana gelen bozukluklar, hormon dengesizliklerine ve çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir. Tiroid ve Paratiroid cerrahisi, bu hassas bezlerin yakın anatomik ilişkileri nedeniyle son derece dikkat ve uzmanlık gerektiren bir tıbbi alandır.
✓Total Tiroidektomi
Tiroid bezinin tamamının çıkarılmasıdır. Genellikle tiroid kanseri, büyük guatr veya ilaçla tedavi edilemeyen hipertiroidi durumlarında uygulanır.
✓Lobektomi (Hemi-Tiroidektomi)
Tiroid bezinin sadece bir lobunun çıkarılmasıdır. Nodüller, kistler veya küçük çaplı tiroid kanseri için tercih edilebilir.
✓Tiroid Nodül Eksizyonu
Tiroid bezinin sadece bir lobunun çıkarılmasıdır. Nodüller, kistler veya küçük çaplı tiroid kanseri için tercih edilebilir.
✓Minimal İnvaziv Paratiroidektomi veyaTiroidektomi
Küçük bir kesi ile gerçekleştirilir ve sadece problemli olan bez çıkarılır.
✓Total Paratiroidektomi
Tüm paratiroid bezlerinin çıkarılmasıdır. Genellikle tüm bezlerin anormal olduğu hiperparatiroidizm durumlarında uygulanır.
✓Subtotal Paratiroidektomi
Dört paratiroid bezinden üç buçuk tanesinin çıkarılması işlemidir. Böylece bir miktar paratiroid fonksiyonu korunur.
✓Tiroid Nedir?
Tiroid, U veya H harfine benzeyen, boynun ön kısmında adem elmasının hemen altında bulunan, vücudun enerjiyi kullanma şeklini kontrol eden küçük kelebek şeklindeki endokrin bezidir. Endokrin sisteminin bir parçası olan tiroid bezi tiroksin ve triiyodotironin hormonlarının üretiminden sorumludurlar.
Tiroid bezinin ana rolü vücudun tükettiği gıdaları enerjiye dönüştürme süresi olan metabolizma hızını kontrol etmek olup, ürettiği T3 ve T4 hormonlarıyla birlikte metabolizmanızın düzenlenmesine yardım eder. Bu hormonlarla birlikte ayrıca hipofiz bezi de, tiroide vücudun bu hormonlardan ne kadarına ihtiyaç duyduğunu söylemekle görevlidir.
Metabolizmanın yanı sıra kalbin nasıl attığından kilo alımına, kolesterol seviyesinden adet döngüsüne kadar birçok fonksiyonun düzgün çalışmasına katkı sağlayan tiroid, bozulduğunda ve sorun yaşadığında çeşitli tiroid hastalıklarına neden olur.
Tiroid hastalıklarının başında hipertiroid, hipotiroid, guatr ve tiroid kanseri gelir. Hipertiroiod tiroidin çok çalışması durumu iken hipotiroid ise tiroid bezinin olması gerektiğinden daha az çalıştığı durumu ifade eder. Örneğin bir diğer hastalık olan tiroidit de tiroid bezinin iltihaplanmasıdır.
✓iroid hormonlarının etkilediği vücut fonksiyonları
ücudun enerjiyi nasıl kullandığı (metabolizma)
Kalp atış hızı
Nefes alışverişi
Sindirim süreci
Vücut ısısı
Beyin gelişimi ve zihinsel aktivite
Cilt ve kemik sağlığı
Doğurganlık
✓Tiroid bezi ile etkileşime giren diğer organ ve bezler
Endokrin sistemi bezlerden ve hormonlardan oluşan karmaşık bir ağ sistemidir. Birçok bez ve hormon, çalışmaya başlamaları için kendilerine sinyaller göndermek üzere diğer bezlere ve hormonlara ihtiyaç duyar. Ayrıca, belirli hormonlar diğer hormonları baskılayabilir. Vücudun tiroid hormonlarının seviyesini kontrol etmek için karmaşık bir sistemi vardır.
İlk olarak, hipotalamus (beynin alt yüzeyinde bulunan bir parça) tiroid salgılatıcı hormonu (TRH) salgılar, bu da hipofiz bezinin bir kısmını tiroid uyarıcı hormon (TSH) salgılaması için uyarır. Bu uyarı sürecinden sonra TSH hormonu, vücutta yeterli iyot seviyesi varsa tiroid foliküler hücreleri tiroksin (T4) ve triiyodotironin (T3) salgılaması için uyarır.
Tiroid bezi ve hormonları vücudun hemen hemen her organ sistemini etkiler. Bu etki şu şekilde açıklanabilir:
Kardiyovasküler sistemi: Tiroid bezi kalbinizin dolaşım sistemi aracılığıyla pompaladığı kan miktarını (kalp debisi), kalp atış hızını, kalbin kasılma gücünü ve kuvvetini düzenlemeye yardımcı olur. Bu bilgiler ışığında tiroid bezinin kalp sağlığı için önemi yadsınamaz.
Sinir sistemi: Tiroid bezi düzgün çalışmadığında, vücudun etkilenen bölgelerinde uyuşma, karıncalanma, ağrı veya yanma hissi gibi sinir sistemini etkileyen semptomlar ortaya çıkabilir. Bu sorunlar hipotiroid veya hipertiroid durumunda da görülebilir. Ayrıca, hipotiroidizm depresyona ve kaygıya da neden olabilir.
Sindirim sistemi: Tiroid bezinin görevlerinden biri de besinlerin sindirim sisteminde nasıl hareket ettiğiyle ilgilidir. Tiroid bezinin sağlıklı çalıştığı durumlarda sindirim süreci de sağlıklı işler.
Üreme sistemi: Tiroidin düzgün çalışmadığı senaryolarda özellikle kadınlarda düzensiz adet dönemleri ortaya çıkabilir ve doğurganlık sorunları görülebilir.
✓Tiroid Belirtileri Nelerdir?
Seste değişiklik
Kilo alma
Boyunda yumru veya şişlik oluşumu
Çarpıntı
Vücut ısısında değişiklik (üşüme, terleme)
Yorgun hissetme ve halsizlik
Depresif olma, kaygı ve huzursuzluk yaşama
Saç dökülmesi
Kas ve eklemlerde ağrı
Adet dönemlerinde düzensizlik ve ağrı
Kabızlık
Cilt kuruluğu ve tırnakların kırılganlaşması
✓Tiroid Kanseri Nedir?
En az ölümcül hastalıklar arasında yer alan ve tedavi başarısı çok yüksek olan tiroid kanseri, tiroid bezindeki hücrelerin kansere dönüşmesiyle meydana gelen bir hastalık olarak kabul edilir. Boyunda şişlik, yumru ve tiroid nodülü semptomlarıyla ortaya çıkan tiroid kanseri, teşhiş edildiğinde çoğunlukla ameliyatla tedavi edilir. Ameliyatın ardından radyoaktif iyot tedavisi ve bazı durumlarda harici radyasyon tedavisi uygulandığı durumlar da yaşanır.
✓Tiroid Kanseri Belirtileri Nelerdir?
Boyunda şişlik, büyüme veya yumru
Beklenmedik kilo kaybı
Nefes alma zorluğu
Yutkunma güçlüğü
Ses kısıklığı
Öksürük
Yorgunluk
Kemik erimesi
İştah kaybı
Kabızlık
Mide bulantısı ve kusma
✓Tiroid Yüksekliği Belirtileri Nelerdir?
Kilo kaybı
Hızlı kalp atışı (taşikardi)
Düzensiz kalp hızı (aritmi)
Agresiflik ve kaygı
Terleme
Isı hassasiyeti
Bağırsak hareketlerinde değişim
Yorgunluk
Kas güçsüzlüğü
Uyku sorunları
İnce ve kırılgan saçlar
✓Tiroid Düşüklüğü Belirtileri Nelerdir?
Cilt kuruluğu
Yüksek kolesterol
Eklem ve kas ağrısı
Saç dökülmesi
Tükenmişlik
Soğuğa karşı duyarlılık
Düzensiz rahim kanaması ve doğurganlık sorunları
Kalp atış hızında azalma (bradikardi)
Depresyon
Kabızlık
Ses boğukluğu
Kas ağrıları ve güçsüzlük
İşitme sorunları
Kilo alınması
Hafıza problemi belirtileri ortaya çıkar.
✓Tiroid Krizi Nedir?
Tiroid fırtınası ve tirotoksik olarak da adlandırılan tiroid krizi, tiroid bezinin kısa süre içerisinde çok fazla tiroid hormonu salgılamasıdır.
ızlı kalp atışı, ateş ve bayılma gibi semptomlar meydana getiren tiroid krizinin belirtileri şunlardır:
38 derece ve üstü ateş
Kalbin göğüsten fırlayacakmış gibi atmaya başlaması (dakikada 140 atımı aşması-taşikardi)
Terleme
İshal ve kusma
Karın ağrısı
Sinirlilik
Bilinç kaybı (bayılma)
Uyku bozukluğu
Tiroid Ameliyatı Ne Kadar Sürer?
Tiroid ameliyatı, yapılan işlemin kapsamına göre genellikle 1-3 saat sürer.
Ameliyat Sonrası İyileşme Süresi Ne Kadardır?
Hastalar genellikle 1-2 gün içinde taburcu edilir ve tam iyileşme süreci yaklaşık 2-4 hafta sürer.
Tiroid Ameliyatı Sonrası Kilo Alımı Olur Mu?
Total tiroidektomi sonrası tiroid hormonu dengelenmezse kilo alımı görülebilir, ancak doğru dozda hormon tedavisi ile kontrol altına alınabilir.
Tiroid kanseri teşhisi konduğunda cerrahi seçenekler nelerdir?
Tiroid kanseri teşhisi konduğunda, tümörün yaygınlığına bağlı olarak, tiroid bezinin bir kısmının veya tamamının çıkarılması (tiroidektomi) önerilebilir. Cerrahi genellikle tedavinin ilk adımıdır.
Tiroid ameliyatı sonrası iyileşme süresi ne kadardır?
Tiroid ameliyatı sonrası iyileşme süresi kişiden kişiye değişebilir, ancak genellikle hastalar 1-2 hafta içinde normal aktivitelerine dönebilirler. Ağır fiziksel aktivitelerden birkaç hafta boyunca kaçınılması önerilir.
Ameliyat sonrası yara izleri kalıcı mıdır?
Tiroid ve paratiroid cerrahisi sonrası boyunda küçük bir yara izi kalabilir. Ancak modern cerrahi teknikler ve estetik yaklaşımlar sayesinde izler genellikle zamanla belirginliğini yitirir.
Tiroid ve paratiroid cerrahisi aynı anda yapılabilir mi?
Bazı durumlarda, hem tiroid hem de paratiroid problemleri aynı anda cerrahi müdahale gerektirebilir. Bu durum, cerrahınızla birlikte değerlendirilir ve mümkünse her iki cerrahi de tek bir işlemde gerçekleştirilebilir.
Tiroid nedir ne işe yarar?
Tiroid, sağ ve sol iki lobdan oluşan, adem elması olarak bilinen tiroid kıkırdağının altında yer alan, tiroid hormonlarını üreten kelebek şeklinde endokrin bezidir. Büyüme, gelişim, metabolizma, ısı dengesi ve vücudun enerjiyi kullanma şekli de dahil olmak üzere vücudun birçok fonksiyonunda rol alır.
Tiroid az çalışırsa ne olur?
Tiroidin az çalışması az tiroid hormonu üretmesi ve salgılanması anlamına gelir ve bu durum hipotiroid olarak tanımlanır. Bu hormonların metabolizma hızı düzenleme etkisi olduğu için az hormon salgılandığında vücutta halsizlik, yorgunluk ve ses boğuklaşması gibi belirtiler gösterir ve tedavi edilmesi gerekir.
Tiroid nodülü olanlar nelere dikkat etmeli?
Tiroid nodülü iyi huylu olduğunda nefes darlığı ve boğazda takılma hissi yaşatır. Nodül büyük olursa da estetik anlamda ameliyatı gerekebilir. Tiroid nodülü olanlar nodülleri düzenli aralıklarla takip ettirmelidir.
Tiroid ilerlerse ne olur?
Özellikle hipertiroid (aşırı aktif tiroid) olan kişiler, tedavi görmediği ve hastalık ilerlediği takdirde kalp hastalıkları riski başta olmak üzere vücuttaki kilo kaybı da devam eder, daha ciddi sağlık sorunları da oluşabilir.
Tiroidin temel görevi nedir?
Tiroidin temel görevi, vücudun tüketilen yiyecekleri enerjiye dönüştürme süreci olan metabolizmanın hızını (metabolik oran) kontrol etmektir. Vücuttaki tüm hücrelerin işlevsel bir şekilde çalışabilmesi için enerjiye ihtiyacı vardır. Tiroid düzgün çalışmadığında ise başta enerji seviyesi ve metabolizma hızı olmak üzere vücudun birçok bölümü etkilenebilir.
Tiroid hastalıkları yutkunma güçlüğü yapar mı?
Tiroid hastalıklarının yaygın belirtilerinden biri de yutkunma güçlüğüdür. Kişi bir şey yiyip içmediği sırada yutkunduğunda veya yemek sırasında yutkunurken tiroid bezlerinin de etkisiyle yutkunma güçlüğü hissedebilir. Bu güçlük ağrı ile de birleşebilir. Yutkunma güçlüğü ve ağrının uzun süre devam etmesi durumunda doktora danışmak gerekebilir.
Tiroid iyi gelmeyen yiyecekler nelerdir?
Hipertiroid hastalığı olan insanlar iyot ve iyotlu gıdalardan mümkün olduğunda uzak durmalı, çay-kahve tüketmemeli ve sigarayı hayatlarından çıkarmalıdır.