Beyin tümörü ameliyatı

Beyin tümörü, beyindeki hücre yenilenmesi sırasında meydana gelen normale aykırı hücrelerin büyüyüp birleşerek kitleler oluşturmasıdır. Birincil (primer) beyin tümörü, iyi huylu ve kötü huylu olmak üzere ikiye ayrılabilir. İkincil (sekonder) beyin tümörü ise metastaz olarak da bilinir. Vücuttaki diğer organlardan beyine yayılan kanserlerdir. İyi huylu beyin tümörleri kanserli hücreler barındırmaz ve ameliyatla alındığında tekrarlama riski düşüktür. Kötü huylu tümörler ise yayılma riskine sahiptir. Beyinde oluşan oluşumun tedavisi ise beyün tümörü ameliyatı ile mümkündür.

Beyin tümörü ameliyatı, tümörden temizlenmesi işlemi olarak yanıtlayabiliriz. Bu operasyonda amaç tümörünün tamamen alınmasıdır.

Tümör genetik, radyasyon ve kimyasala maruz kalma gibi sebeplerden ortaya çıkabilir. Ameliyatlarla hastanın yaşam kalitesini arttırmak mümkündür. Beyin tümörü ameliyatlarında doktorlar genellikle tümörün tamamını beyinden almayı hedefler. Tedaviler hastalara özgü bir süreç şeklinde ilerler.

Tümörün durumuna, şekline ve boyutuna göre ameliyatlar sayesinde hastanın yaşam ömrünün uzatılması amaçlanır. Ameliyat öncesinde tümörün yeri net bir şekilde belirlenmeli ve buna uygun bir plan yapılmalıdır. Operasyon hakkında hastanın bilgilendirilmesi ve hastanın risk faktörlerinden, sonrasında ne yapması gerektiği gibi durumlardan haberdar olması önemlidir.

Planlamalar sonucu süresi 5 ile 15 saati bulurken bu ameliyatlar alanında uzman beyin cerrahları tarafından gerçekleştirilmektedir.

Ameliyat süreci öncesi hastanın durumu belirlendikten ve uygun anestezi miktarının belirlenmesi için gerekli sonuçlar alındığında geriye sadece ameliyat için anestezisin uygulanması kalır. Hasta uykudayken uygulama ağrısız bir şekilde gerçekleşir. Fakat hastanın bilincinin açık olduğu açık beyin ameliyatları da mevcuttur.

Beyin tümöründe cerrahi müdahale olan en çok kraniotomi yöntemi kullanılır. Bu yöntemde hastanın kafatası kesilerek açılır ve beyne doğru bir ulaşım kanalı oluşturulur. Burada açık ve kapalı beyin ameliyatları olmak üzere farklı türleri bulunabilir. Kapalı beyin ameliyatlarında burun gibi bölgelerden beyine ulaşım sağlanır.

Bir sonraki adım tümörün tespit edilmesidir. Bu noktada yeri ve büyüklüğü tıbbi cihazlar aracılığıyla ve MRI gibi testlerle tespit edilebilir. Devamında tümörün alınması gerekmektedir, temel amaç beyinin rahatlaması açısından tümünü almaktır.

Fakat bazı durumlarda tamamı alınmayabilmektedir. Son aşama olarak da açılan kafatası yerine yerleştirilerek dikilir. Bu dikişler ameliyat sonrasında alınabildiği gibi dikişlerin alınmadığı ameliyatlar da vardır.

İyi huylu (benign) tümörler, beyin hücrelerinin yavaşça ve kontrolsüzce çoğalmasıyla oluşur. Bu kitleler, kötü huylu (kanser) tümörlerin aksine komşu beyin dokusunu işgal etmezler. Sadece büyürken o dokuyu iterler ve sıkıştırırlar. Ayrıca kan yoluyla başka organlara sıçramazlar (metastaz yapmazlar).

Ancak kafatası kapalı ve sert bir kutudur. İçeride büyüyen her fazladan parça, beynin sağlıklı bölümlerine baskı yapar. Bu nedenle “iyi huylu” kelimesi sizi rehavete sürüklememelidir. Belirli bir boyuta ulaştıklarında mutlaka müdahale ederiz.

Kanser Değildir: Vücuda yayılmaz, kemoterapi genellikle gerekmez.
Yavaş Büyür: Genellikle yıllar içinde gelişir, bu bize planlama zamanı kazandırır.
Tam Şifa Mümkündür: Cerrahi ile tamamen çıkardığımızda hastalık biter.
Genetik Olmayabilir: Çoğu vaka rastlantısaldır, çocuklarınıza geçmez.
Belirtiler Değişkendir: Sadece baş ağrısı değil, kişilik değişimi bile bir işarettir.
Teknoloji Riski Azalttı: Navigasyon sistemleri ile sağlıklı dokuyu koruruz.
Takip Önemlidir: Ameliyat olmasanız bile düzenli MR kontrolü şarttır.

1. Gözlem (Takip)
Tümör çok küçükse ve hastada hiçbir şikayet yoksa sadece izleriz. Belirli aralıklarla MR çekeriz. Özellikle ileri yaşlı hastalarda bu yolu tercih ederiz.

2. Mikrocerrahi (Ameliyat)
Tümör büyüyorsa veya beyne baskı yapıyorsa onu oradan almamız gerekir. Modern beyin tümörleri cerrahisinde mikroskop kullanırız. Amacımız, tümörü tamamen çıkarırken hastanın konuşma, görme gibi fonksiyonlarını korumaktır.

3. Gamma Knife (Işın Tedavisi)
3 cm’den küçük veya ulaşılması zor bölgelerdeki tümörlere nokta atışı ışın göndeririz. Kesi yoktur, hasta aynı gün evine döner. Tümörün büyümesini durdururuz.

Bu süre tümörün yerine ve büyüklüğüne göre değişir. Ortalama bir ameliyat 4 ila 8 saat arasında sürer. Bu süreye hastanın uyutulması ve uyandırılması dahildir. Aileler bu süreyi uzun bulup endişelenirler, ancak biz cerrahlar için acele etmek değil, titiz çalışmak önemlidir.